ترجمه (آیتی)
و خدا مثَل دو مرد را بيان مىكند كه يكى لال است و توان هيچ چيز ندارد و بار دوش مولاى خود است، هر جا كه او را بفرستد هيچ فايدهاى حاصل نمىكند. آيا اين مرد با آن كس كه مردم را به عدل فرمان مىدهد و خود بر راه راست مىرود برابر است؟
تفسیر نور (خرمدل)
و خداوند دو مرد را مثل میزند که یکی از آنان گنگ مادرزاد است و بر انجام چیزی توانائی ندارد و سربار صاحب خود بوده و به هرجا او را بفرستد نفعی نخواهد داشت. آیا او (که گنگ و ناتوان و سربار و بیفائده است) برابر با کسی است که (زبانآور و کارکن و نانآور و سراپا خیر و برکت است و مرتّباً دیگران را) به عدل و داد میخواند و در جادهی صاف و راست قرار دارد (و دارای روش پسندیده و برنامهی درست در زندگی است؟). [[«أَبْکَمُ»: گنگ مادرزاد (نگا: مفردات راغب اصفهانی). «کَلٌّ»: سربار. کسی که در زندگی تنبل و بیکار بوده و ریزهخوار خوان دیگران باشد. «هَلْ یَسْتَوِی هُوَ وَ مَنْ ...»: مراد بتپرست و خداپرست است، یا این که مراد مقایسه بتهای ناتوان با خداوند قادر مطلق و متصرّف در امور جهان است؛ چرا که بتها گنگ و ناتوان و سربار پرستنده خود میباشند و خداوند سمیع و علیم و دعوتکننده مردمان به سوی خوبیها و نیکیها است و پرستندگان خود را به راه راستی رهبری میکند که منتهی به سعادت در دنیا و خوشبختی در آخرت است.]]
تفسیر مختصر
و الله سبحانه برای رد آنها مثال دیگری آورده است که مثال دو مرد است: یکی از آن دو لالی است که نه میشنود و نه سخن میگوید و نه میفهمد؛ چون کر و لال است، و برای نفع رساندن به خودش و دیگران ناتوان است، و بر کسیکه او را سرپرستی کند، و کارش را به عهده بگیرد بار سنگینی است، او را به هر جهتی میفرستد خیری به همراه نمیآورد، و به مطلوب دست نمییابد. آیا یکسان است کسیکه چنین حالی دارد با کسی که شنوا و گویاست، و نفعش به دیگران میرسد، زیرا مردم را به عدالت امر میکند، و انسان درستکاری است، و بر راه آشکاری که هیچ ابهام و انحرافی در آن نیست قرار دارد؟! پس -ای مشرکان- چگونه الله را که دارای صفات جلال و کمال است با بتهایتان که نه میشنوند و نه سخن میگویند، و نه نفعی جلب میکنند و نه آسیبی برطرف میسازند یکسان میدانید؟!