وَٱلصَّٰٓفَّٰتِ صَفًّا ١
By those [angels] lined up in rows
سوگند به آن فرشتگان كه براى نيايش صف بستهاند،
وَٱلصَّٰٓفَّٰتِ صَفًّا ١
By those [angels] lined up in rows
سوگند به آن فرشتگان كه براى نيايش صف بستهاند،
فَٱلزَّٰجِرَٰتِ زَجۡرًا ٢
And those who drive [the clouds]
سوگند به آن فرشتگان كه ابرها را مىرانند،
فَٱلتَّٰلِيَٰتِ ذِكۡرًا ٣
And those who recite the message,
سوگند به آن فرشتگان كه ذكر خدا را مىخوانند،
إِنَّ إِلَٰهَكُمۡ لَوَٰحِدٌ ٤
Indeed, your God is One,
كه خداى شما خدايى يكتاست.
رَّبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَا وَرَبُّ ٱلۡمَشَٰرِقِ ٥
Lord of the heavens and the earth and that between them and Lord of the sunrises.
پروردگار آسمانها و زمين است و هر چه در ميان آنهاست. و پروردگار مشرقهاست.
إِنَّا زَيَّنَّا ٱلسَّمَآءَ ٱلدُّنۡيَا بِزِينَةٍ ٱلۡكَوَاكِبِ ٦
Indeed, We have adorned the nearest heaven with an adornment of stars
ما آسمان فرودين را به زينت ستارگان بياراستيم.
وَحِفۡظًا مِّن كُلِّ شَيۡطَٰنٍ مَّارِدٍ ٧
And as protection against every rebellious devil
و از هر شيطان نافرمان نگه داشتيم.
لَّا يَسَّمَّعُونَ إِلَى ٱلۡمَلَإِ ٱلۡأَعۡلَىٰ وَيُقۡذَفُونَ مِن كُلِّ جَانِبٍ ٨
[So] they may not listen to the exalted assembly [of angels] and are pelted from every side,
تا سخن ساكنان عالم بالا را نشنوند و از هر سوى رانده شوند.
دُحُورًاۖ وَلَهُمۡ عَذَابٌ وَاصِبٌ ٩
Repelled; and for them is a constant punishment,
تا دور گردند و براى آنهاست عذابى دايم.
إِلَّا مَنۡ خَطِفَ ٱلۡخَطۡفَةَ فَأَتۡبَعَهُۥ شِهَابٌ ثَاقِبٌ ١٠
Except one who snatches [some words] by theft, but they are pursued by a burning flame, piercing [in brightness].
مگر آن شيطان كه ناگهان چيزى بربايد و ناگهان شهابى ثاقب دنبالش كند.
فَٱسۡتَفۡتِهِمۡ أَهُمۡ أَشَدُّ خَلۡقًا أَم مَّنۡ خَلَقۡنَآۚ إِنَّا خَلَقۡنَٰهُم مِّن طِينٍ لَّازِبِۭ ١١
Then inquire of them, [O Muhammad], "Are they a stronger [or more difficult] creation or those [others] We have created?" Indeed, We created men from sticky clay.
پس، از كافران بپرس كه آيا آفرينش آنها دشوارتر است يا آنچه ما آفريدهايم. ما آنها را از گِلى چسبنده آفريدهايم.
بَلۡ عَجِبۡتَ وَيَسۡخَرُونَ ١٢
But you wonder, while they mock,
تو در شگفت شدى و آنها مسخره مىكنند.
وَإِذَا ذُكِّرُواْ لَا يَذۡكُرُونَ ١٣
And when they are reminded, they remember not.
و چون به آنها پند داده شود، پند نمىپذيرند.
وَإِذَا رَأَوۡاْ ءَايَةً يَسۡتَسۡخِرُونَ ١٤
And when they see a sign, they ridicule
و چون آيهاى ببينند، از يكديگر مىخواهند تا به ريشخندش گيرند.
وَقَالُوٓاْ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا سِحۡرٌ مُّبِينٌ ١٥
And say, "This is not but obvious magic.
و مىگويند: اين چيزى جز جادويى آشكار نيست،
أَءِذَا مِتۡنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَبۡعُوثُونَ ١٦
When we have died and become dust and bones, are we indeed to be resurrected?
آيا وقتى كه ما مُرديم و خاك و استخوان شديم ما را زنده مىكنند؟
أَوَءَابَآؤُنَا ٱلۡأَوَّلُونَ ١٧
And our forefathers [as well]?"
يا نياكان ما را؟
قُلۡ نَعَمۡ وَأَنتُمۡ دَٰخِرُونَ ١٨
Say, "Yes, and you will be [rendered] contemptible."
بگو: بلى، و شما خوار و بيچاره مىشويد.
فَإِنَّمَا هِيَ زَجۡرَةٌ وَٰحِدَةٌ فَإِذَا هُمۡ يَنظُرُونَ ١٩
It will be only one shout, and at once they will be observing.
و آنان خود خواهند ديد كه به يك فرمان همه را زنده مىكنند.
وَقَالُواْ يَٰوَيۡلَنَا هَٰذَا يَوۡمُ ٱلدِّينِ ٢٠
They will say, "O woe to us! This is the Day of Recompense."
مىگويند: واى بر ما، اين همان روز جزاست.
هَٰذَا يَوۡمُ ٱلۡفَصۡلِ ٱلَّذِي كُنتُم بِهِۦ تُكَذِّبُونَ ٢١
[They will be told], "This is the Day of Judgement which you used to deny."
اين همان روز داورى است كه دروغش مىپنداشتيد.
۞ ٱحۡشُرُواْ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ وَأَزۡوَٰجَهُمۡ وَمَا كَانُواْ يَعۡبُدُونَ ٢٢
[The angels will be ordered], "Gather those who committed wrong, their kinds, and what they used to worship
آنان را كه ستم مىكردند و همپايگانشان و آنهايى را كه به جاى خداى يكتا مىپرستيدند گرد آوريد.
مِن دُونِ ٱللَّهِ فَٱهۡدُوهُمۡ إِلَىٰ صِرَٰطِ ٱلۡجَحِيمِ ٢٣
Other than Allah, and guide them to the path of Hellfire
همه را به راه جهنم راه بنماييد.
وَقِفُوهُمۡۖ إِنَّهُم مَّسۡـُٔولُونَ ٢٤
And stop them; indeed, they are to be questioned."
و نگه داريدشان، بايد بازخواست شوند.
مَا لَكُمۡ لَا تَنَاصَرُونَ ٢٥
[They will be asked], "What is [wrong] with you? Why do you not help each other?"
چرا يكديگر را يارى نمىكنيد؟
بَلۡ هُمُ ٱلۡيَوۡمَ مُسۡتَسۡلِمُونَ ٢٦
But they, that Day, are in surrender.
نه، امروز همه تسليمشوندگانند.
وَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٍ يَتَسَآءَلُونَ ٢٧
And they will approach one another blaming each other.
و آنگاه روى به يكديگر كنند و بپرسند.
قَالُوٓاْ إِنَّكُمۡ كُنتُمۡ تَأۡتُونَنَا عَنِ ٱلۡيَمِينِ ٢٨
They will say, "Indeed, you used to come at us from the right."
گويند: شما بوديد كه از در نيكخواهى بر ما درمىآمديد.
قَالُواْ بَل لَّمۡ تَكُونُواْ مُؤۡمِنِينَ ٢٩
The oppressors will say, "Rather, you [yourselves] were not believers,
گويند: نه، شما ايمان نياورده بوديد.
وَمَا كَانَ لَنَا عَلَيۡكُم مِّن سُلۡطَٰنِۭۖ بَلۡ كُنتُمۡ قَوۡمًا طَٰغِينَ ٣٠
And we had over you no authority, but you were a transgressing people.
ما را بر شما هيچ تسلطى نبود. شما خود مردمانى نافرمان بوديد.
فَحَقَّ عَلَيۡنَا قَوۡلُ رَبِّنَآۖ إِنَّا لَذَآئِقُونَ ٣١
So the word of our Lord has come into effect upon us; indeed, we will taste [punishment].
گفته پروردگارمان بر ما ثابت شد. اكنون بايد بچشيم.
فَأَغۡوَيۡنَٰكُمۡ إِنَّا كُنَّا غَٰوِينَ ٣٢
And we led you to deviation; indeed, we were deviators."
ما شما را گمراه كرديم و خود نيز گمراه بوديم.
فَإِنَّهُمۡ يَوۡمَئِذٍ فِي ٱلۡعَذَابِ مُشۡتَرِكُونَ ٣٣
So indeed they, that Day, will be sharing in the punishment.
در آن روز، همه در عذاب شريكند.
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَفۡعَلُ بِٱلۡمُجۡرِمِينَ ٣٤
Indeed, that is how We deal with the criminals.
ما با مجرمان چنين مىكنيم.
إِنَّهُمۡ كَانُوٓاْ إِذَا قِيلَ لَهُمۡ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا ٱللَّهُ يَسۡتَكۡبِرُونَ ٣٥
Indeed they, when it was said to them, "There is no deity but Allah," were arrogant
چون به آنان گفته مىشد كه جز خداى يكتا خدايى نيست تكبر مىكردند،
وَيَقُولُونَ أَئِنَّا لَتَارِكُوٓاْ ءَالِهَتِنَا لِشَاعِرٍ مَّجۡنُونِۭ ٣٦
And were saying, "Are we to leave our gods for a mad poet?"
و مىگفتند: آيا به خاطر شاعر ديوانهاى خدايانمان را ترك گوييم؟
بَلۡ جَآءَ بِٱلۡحَقِّ وَصَدَّقَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ٣٧
Rather, the Prophet has come with the truth and confirmed the [previous] messengers.
نه، آن پيامبر حق را آورد و پيامبران پيشين را تصديق كرد.
إِنَّكُمۡ لَذَآئِقُواْ ٱلۡعَذَابِ ٱلۡأَلِيمِ ٣٨
Indeed, you [disbelievers] will be tasters of the painful punishment,
شما عذاب دردآور را خواهيد چشيد.
وَمَا تُجۡزَوۡنَ إِلَّا مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ٣٩
And you will not be recompensed except for what you used to do -
جز در برابر اعمالتان كيفر نخواهيد ديد.
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ ٤٠
But not the chosen servants of Allah.
مگر بندگان مخلص خدا،
أُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ رِزۡقٌ مَّعۡلُومٌ ٤١
Those will have a provision determined -
كه آنها راست رزقى معين،
فَوَٰكِهُ وَهُم مُّكۡرَمُونَ ٤٢
Fruits; and they will be honored
از ميوهها، و گرامى داشتگانند؛
فِي جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ ٤٣
In gardens of pleasure
در بهشتهاى پرنعمت،
عَلَىٰ سُرُرٍ مُّتَقَٰبِلِينَ ٤٤
On thrones facing one another.
بر تختهايى كه رو به روى هماند.
يُطَافُ عَلَيۡهِم بِكَأۡسٍ مِّن مَّعِينِۭ ٤٥
There will be circulated among them a cup [of wine] from a flowing spring,
و جامى از چشمه خوشگوار ميانشان به گردش درآيد،
بَيۡضَآءَ لَذَّةٍ لِّلشَّٰرِبِينَ ٤٦
White and delicious to the drinkers;
سفيد است و نوشندگانش را لذتبخش،
لَا فِيهَا غَوۡلٌ وَلَا هُمۡ عَنۡهَا يُنزَفُونَ ٤٧
No bad effect is there in it, nor from it will they be intoxicated.
نه عقل از آن تباهى گيرد و نه نوشنده مست شود.
وَعِندَهُمۡ قَٰصِرَٰتُ ٱلطَّرۡفِ عِينٌ ٤٨
And with them will be women limiting [their] glances, with large, [beautiful] eyes,
زنانى درشت چشم كه تنها به شوهران خود نظر دارند، همدم آنهايند.
كَأَنَّهُنَّ بَيۡضٌ مَّكۡنُونٌ ٤٩
As if they were [delicate] eggs, well-protected.
همانند تخم مرغهايى دور از دسترس.
فَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٍ يَتَسَآءَلُونَ ٥٠
And they will approach one another, inquiring of each other.
رو به يكديگر كنند و به گفت و گو پردازند.
قَالَ قَآئِلٌ مِّنۡهُمۡ إِنِّي كَانَ لِي قَرِينٌ ٥١
A speaker among them will say, "Indeed, I had a companion [on earth]
يكى از آنها گويد: مرا همنشينى بود،
يَقُولُ أَءِنَّكَ لَمِنَ ٱلۡمُصَدِّقِينَ ٥٢
Who would say, 'Are you indeed of those who believe
كه مىگفت: آيا تو از آنها هستى كه تصديق مىكنند؟
أَءِذَا مِتۡنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَدِينُونَ ٥٣
That when we have died and become dust and bones, we will indeed be recompensed?'"
آيا آنگاه كه مُرديم و خاك و استخوان شديم، كيفرمان مىدهند؟
قَالَ هَلۡ أَنتُم مُّطَّلِعُونَ ٥٤
He will say, "Would you [care to] look?"
گويد: مىتوانيد از بالا بنگريد؟
فَٱطَّلَعَ فَرَءَاهُ فِي سَوَآءِ ٱلۡجَحِيمِ ٥٥
And he will look and see him in the midst of the Hellfire.
از بالا بنگرد و او را در ميان آتش دوزخ بيند.
قَالَ تَٱللَّهِ إِن كِدتَّ لَتُرۡدِينِ ٥٦
He will say, "By Allah, you almost ruined me.
گويدش: به خدا سوگند، نزديك بود كه مرا به هلاكت افكنى.
وَلَوۡلَا نِعۡمَةُ رَبِّي لَكُنتُ مِنَ ٱلۡمُحۡضَرِينَ ٥٧
If not for the favor of my Lord, I would have been of those brought in [to Hell].
و اگر موهبت پروردگارم نبود، من نيز از احضارشدگان مىبودم.
أَفَمَا نَحۡنُ بِمَيِّتِينَ ٥٨
Then, are we not to die
آيا ما را مرگى نيست،
إِلَّا مَوۡتَتَنَا ٱلۡأُولَىٰ وَمَا نَحۡنُ بِمُعَذَّبِينَ ٥٩
Except for our first death, and we will not be punished?"
جز آن مرگ نخستين؟ و ديگر عذابمان نمىكنند؟
إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ ٦٠
Indeed, this is the great attainment.
هر آينه اين است كاميابى بزرگ.
لِمِثۡلِ هَٰذَا فَلۡيَعۡمَلِ ٱلۡعَٰمِلُونَ ٦١
For the like of this let the workers [on earth] work.
عملكنندگان بايد براى چنين پاداشى عمل كنند.
أَذَٰلِكَ خَيۡرٌ نُّزُلًا أَمۡ شَجَرَةُ ٱلزَّقُّومِ ٦٢
Is Paradise a better accommodation or the tree of zaqqum?
آيا خورش را اين بهتر يا درخت زقوم؟
إِنَّا جَعَلۡنَٰهَا فِتۡنَةً لِّلظَّٰلِمِينَ ٦٣
Indeed, We have made it a torment for the wrongdoers.
ما آن درخت را براى ابتلاى ستمكاران پديد آوردهايم.
إِنَّهَا شَجَرَةٌ تَخۡرُجُ فِيٓ أَصۡلِ ٱلۡجَحِيمِ ٦٤
Indeed, it is a tree issuing from the bottom of the Hellfire,
درختى است كه از اعماق جهنم مىرويد،
طَلۡعُهَا كَأَنَّهُۥ رُءُوسُ ٱلشَّيَٰطِينِ ٦٥
Its emerging fruit as if it was heads of the devils.
ميوهاش همانند سر شياطين است،
فَإِنَّهُمۡ لَأٓكِلُونَ مِنۡهَا فَمَالِـُٔونَ مِنۡهَا ٱلۡبُطُونَ ٦٦
And indeed, they will eat from it and fill with it their bellies.
دوزخيان از آن مىخورند و شكم انباشته مىسازند،
ثُمَّ إِنَّ لَهُمۡ عَلَيۡهَا لَشَوۡبًا مِّنۡ حَمِيمٍ ٦٧
Then indeed, they will have after it a mixture of scalding water.
و بر سر آن آميزهاى از آب سوزان مىنوشند.
ثُمَّ إِنَّ مَرۡجِعَهُمۡ لَإِلَى ٱلۡجَحِيمِ ٦٨
Then indeed, their return will be to the Hellfire.
سپس بازگشتشان به همان جهنم است.
إِنَّهُمۡ أَلۡفَوۡاْ ءَابَآءَهُمۡ ضَآلِّينَ ٦٩
Indeed they found their fathers astray.
آنها پدران خود را پيش از خود گمراه يافتند،
فَهُمۡ عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِمۡ يُهۡرَعُونَ ٧٠
So they hastened [to follow] in their footsteps.
و بر پى ايشان شتابان مىروند.
وَلَقَدۡ ضَلَّ قَبۡلَهُمۡ أَكۡثَرُ ٱلۡأَوَّلِينَ ٧١
And there had already strayed before them most of the former peoples,
و پيش از آنها بيشتر پيشينيان گمراه شدند.
وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا فِيهِم مُّنذِرِينَ ٧٢
And We had already sent among them warners.
و ما بيمدهندگانى به ميانشان فرستاديم.
فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُنذَرِينَ ٧٣
Then look how was the end of those who were warned -
پس بنگر كه سرانجام آن بيميافتگان چگونه بود.
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ ٧٤
But not the chosen servants of Allah.
جز بندگان مخلص خدا.
وَلَقَدۡ نَادَىٰنَا نُوحٌ فَلَنِعۡمَ ٱلۡمُجِيبُونَ ٧٥
And Noah had certainly called Us, and [We are] the best of responders.
نوح ما را ندا داد و ما چه نيك پاسخدهندهاى بوديم.
وَنَجَّيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥ مِنَ ٱلۡكَرۡبِ ٱلۡعَظِيمِ ٧٦
And We saved him and his family from the great affliction.
او و كسانش را از اندوه بزرگ رهانيديم.
وَجَعَلۡنَا ذُرِّيَّتَهُۥ هُمُ ٱلۡبَاقِينَ ٧٧
And We made his descendants those remaining [on the earth]
و فرزندانش را باقى گذاشتيم.
وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ ٧٨
And left for him [favorable mention] among later generations:
و نام نيك او را در نسلهاى بعد باقى نهاديم.
سَلَٰمٌ عَلَىٰ نُوحٍ فِي ٱلۡعَٰلَمِينَ ٧٩
"Peace upon Noah among the worlds."
سلام بر نوح باد، در سراسر جهان.
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ ٨٠
Indeed, We thus reward the doers of good.
ما نيكوكاران را چنين پاداش مىدهيم.
إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ٨١
Indeed, he was of Our believing servants.
او از بندگان مؤمن ما بود.
ثُمَّ أَغۡرَقۡنَا ٱلۡأٓخَرِينَ ٨٢
Then We drowned the disbelievers.
سپس ديگران را غرقه ساختيم.
۞ وَإِنَّ مِن شِيعَتِهِۦ لَإِبۡرَٰهِيمَ ٨٣
And indeed, among his kind was Abraham,
ابراهيم از پيروان او بود.
إِذۡ جَآءَ رَبَّهُۥ بِقَلۡبٍ سَلِيمٍ ٨٤
When he came to his Lord with a sound heart
آنگاه كه با دلى رسته از ترديد روى به پروردگارش آورد.
إِذۡ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوۡمِهِۦ مَاذَا تَعۡبُدُونَ ٨٥
[And] when he said to his father and his people, "What do you worship?
به پدرش و قومش گفت: چه مىپرستيد؟
أَئِفۡكًا ءَالِهَةً دُونَ ٱللَّهِ تُرِيدُونَ ٨٦
Is it falsehood [as] gods other than Allah you desire?
آيا به جاى خداى يكتا، خدايان دروغين را مىخواهيد؟
فَمَا ظَنُّكُم بِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ٨٧
Then what is your thought about the Lord of the worlds?"
به پروردگار جهانيان چه گمان داريد؟
فَنَظَرَ نَظۡرَةً فِي ٱلنُّجُومِ ٨٨
And he cast a look at the stars
نگاهى به ستارگان كرد،
فَقَالَ إِنِّي سَقِيمٌ ٨٩
And said, "Indeed, I am [about to be] ill."
و گفت: من بيمارم.
فَتَوَلَّوۡاْ عَنۡهُ مُدۡبِرِينَ ٩٠
So they turned away from him, departing.
از او رويگردان شدند و بازگشتند.
فَرَاغَ إِلَىٰٓ ءَالِهَتِهِمۡ فَقَالَ أَلَا تَأۡكُلُونَ ٩١
Then he turned to their gods and said, "Do you not eat?
پنهانى نزد خدايانشان آمد و گفت: چيزى نمىخوريد؟
مَا لَكُمۡ لَا تَنطِقُونَ ٩٢
What is [wrong] with you that you do not speak?"
چرا سخن نمىگوييد؟
فَرَاغَ عَلَيۡهِمۡ ضَرۡبَۢا بِٱلۡيَمِينِ ٩٣
And he turned upon them a blow with [his] right hand.
و در نهان، دستى به قوت بر آنها زد.
فَأَقۡبَلُوٓاْ إِلَيۡهِ يَزِفُّونَ ٩٤
Then the people came toward him, hastening.
قومش شتابان نزدش آمدند.
قَالَ أَتَعۡبُدُونَ مَا تَنۡحِتُونَ ٩٥
He said, "Do you worship that which you [yourselves] carve,
گفت: آيا چيزهايى را كه خود مىتراشيد مىپرستيد؟
وَٱللَّهُ خَلَقَكُمۡ وَمَا تَعۡمَلُونَ ٩٦
While Allah created you and that which you do?"
خداى يكتاست كه شما و هر چه مىسازيد، آفريده است.
قَالُواْ ٱبۡنُواْ لَهُۥ بُنۡيَٰنًا فَأَلۡقُوهُ فِي ٱلۡجَحِيمِ ٩٧
They said, "Construct for him a furnace and throw him into the burning fire."
گفتند: برايش بنايى برآوريد و در آتشش اندازيد.
فَأَرَادُواْ بِهِۦ كَيۡدًا فَجَعَلۡنَٰهُمُ ٱلۡأَسۡفَلِينَ ٩٨
And they intended for him a plan, but We made them the most debased.
خواستند تا بدانديشى كنند، ما نيز آنها را زيردست گردانيديم.
وَقَالَ إِنِّي ذَاهِبٌ إِلَىٰ رَبِّي سَيَهۡدِينِ ٩٩
And [then] he said, "Indeed, I will go to [where I am ordered by] my Lord; He will guide me.
گفت: من به سوى پروردگارم مىروم، او مرا راهنمايى خواهد كرد؛
رَبِّ هَبۡ لِي مِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ ١٠٠
My Lord, grant me [a child] from among the righteous."
اى پروردگار من، مرا فرزندى صالح عطا كن.
فَبَشَّرۡنَٰهُ بِغُلَٰمٍ حَلِيمٍ ١٠١
So We gave him good tidings of a forbearing boy.
پس او را به پسرى بردبار مژده داديم.
فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ ٱلسَّعۡيَ قَالَ يَٰبُنَيَّ إِنِّيٓ أَرَىٰ فِي ٱلۡمَنَامِ أَنِّيٓ أَذۡبَحُكَ فَٱنظُرۡ مَاذَا تَرَىٰۚ قَالَ يَٰٓأَبَتِ ٱفۡعَلۡ مَا تُؤۡمَرُۖ سَتَجِدُنِيٓ إِن شَآءَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلصَّٰبِرِينَ ١٠٢
And when he reached with him [the age of] exertion, he said, "O my son, indeed I have seen in a dream that I [must] sacrifice you, so see what you think." He said, "O my father, do as you are commanded. You will find me, if Allah wills, of the steadfast."
چون با پدر به جايى رسيد كه بايد به كار بپردازند، گفت: اى پسركم، در خواب ديدهام كه تو را ذبح مىكنم. بنگر كه چه مىانديشى. گفت: اى پدر، به هر چه مأمور شدهاى عمل كن، كه اگر خدا بخواهد مرا از صابران خواهى يافت.
فَلَمَّآ أَسۡلَمَا وَتَلَّهُۥ لِلۡجَبِينِ ١٠٣
And when they had both submitted and he put him down upon his forehead,
چون هر دو تسليم شدند و او را به پيشانى افكند،
وَنَٰدَيۡنَٰهُ أَن يَٰٓإِبۡرَٰهِيمُ ١٠٤
We called to him, "O Abraham,
ما ندايش داديم: اى ابراهيم،
قَدۡ صَدَّقۡتَ ٱلرُّءۡيَآۚ إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ ١٠٥
You have fulfilled the vision." Indeed, We thus reward the doers of good.
خوابت را به حقيقت پيوستى. و ما نيكوكاران را چنين پاداش مىدهيم.
إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلۡبَلَٰٓؤُاْ ٱلۡمُبِينُ ١٠٦
Indeed, this was the clear trial.
اين آزمايشى آشكارا بود.
وَفَدَيۡنَٰهُ بِذِبۡحٍ عَظِيمٍ ١٠٧
And We ransomed him with a great sacrifice,
و او را به ذبحى بزرگ بازخريديم.
وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ ١٠٨
And We left for him [favorable mention] among later generations:
و نام نيك او را در نسلهاى بعد باقى گذاشتيم.
سَلَٰمٌ عَلَىٰٓ إِبۡرَٰهِيمَ ١٠٩
"Peace upon Abraham."
سلام بر ابراهيم.
كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ ١١٠
Indeed, We thus reward the doers of good.
ما نيكوكاران را اينچنين پاداش مىدهيم.
إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ١١١
Indeed, he was of Our believing servants.
او از بندگان مؤمن ما بود.
وَبَشَّرۡنَٰهُ بِإِسۡحَٰقَ نَبِيًّا مِّنَ ٱلصَّٰلِحِينَ ١١٢
And We gave him good tidings of Isaac, a prophet from among the righteous.
او را به اسحاق، پيامبرى شايسته، مژده داديم.
وَبَٰرَكۡنَا عَلَيۡهِ وَعَلَىٰٓ إِسۡحَٰقَۚ وَمِن ذُرِّيَّتِهِمَا مُحۡسِنٌ وَظَالِمٌ لِّنَفۡسِهِۦ مُبِينٌ ١١٣
And We blessed him and Isaac. But among their descendants is the doer of good and the clearly unjust to himself.
او و اسحاق را بركت داديم. و از فرزندانشان بعضى نيكوكار هستند و بعضى به آشكارا بر خود ستمكار.
وَلَقَدۡ مَنَنَّا عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ ١١٤
And We did certainly confer favor upon Moses and Aaron.
ما به موسى و هارون نعمت داديم.
وَنَجَّيۡنَٰهُمَا وَقَوۡمَهُمَا مِنَ ٱلۡكَرۡبِ ٱلۡعَظِيمِ ١١٥
And We saved them and their people from the great affliction,
آن دو و مردمشان را از رنجى بزرگ نجات بخشيديم.
وَنَصَرۡنَٰهُمۡ فَكَانُواْ هُمُ ٱلۡغَٰلِبِينَ ١١٦
And We supported them so it was they who overcame.
آنان را يارى داديم تا پيروز شدند.
وَءَاتَيۡنَٰهُمَا ٱلۡكِتَٰبَ ٱلۡمُسۡتَبِينَ ١١٧
And We gave them the explicit Scripture,
و كتابى روشنگرشان داديم.
وَهَدَيۡنَٰهُمَا ٱلصِّرَٰطَ ٱلۡمُسۡتَقِيمَ ١١٨
And We guided them on the straight path.
و به راه راست هدايتشان كرديم.
وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِمَا فِي ٱلۡأٓخِرِينَ ١١٩
And We left for them [favorable mention] among later generations:
و نام نيكشان را در نسلهاى بعد باقى گذاشتيم.
سَلَٰمٌ عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ ١٢٠
"Peace upon Moses and Aaron."
سلام بر موسى و هارون.
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ ١٢١
Indeed, We thus reward the doers of good.
ما نيكوكاران را اينچنين پاداش مىدهيم.
إِنَّهُمَا مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ١٢٢
Indeed, they were of Our believing servants.
آن دو از بندگان مؤمن ما بودند.
وَإِنَّ إِلۡيَاسَ لَمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ١٢٣
And indeed, Elias was from among the messengers,
و الياس از پيامبران بود.
إِذۡ قَالَ لِقَوۡمِهِۦٓ أَلَا تَتَّقُونَ ١٢٤
When he said to his people, "Will you not fear Allah?
به مردم خود گفت: آيا پروا نمىكنيد؟
أَتَدۡعُونَ بَعۡلًا وَتَذَرُونَ أَحۡسَنَ ٱلۡخَٰلِقِينَ ١٢٥
Do you call upon Ba'l and leave the best of creators -
آيا بَعل را به خدايى مىخوانيد، و آن بهترين آفرينندگان را وامىگذاريد؟
ٱللَّهَ رَبَّكُمۡ وَرَبَّ ءَابَآئِكُمُ ٱلۡأَوَّلِينَ ١٢٦
Allah, your Lord and the Lord of your first forefathers?"
پروردگار شما و پروردگار نياكانتان، خداى يكتاست.
فَكَذَّبُوهُ فَإِنَّهُمۡ لَمُحۡضَرُونَ ١٢٧
And they denied him, so indeed, they will be brought [for punishment],
پس تكذيبش كردند و آنان از احضارشدگانند.
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ ١٢٨
Except the chosen servants of Allah.
مگر بندگان مخلص خدا.
وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ ١٢٩
And We left for him [favorable mention] among later generations:
و نام نيك او را در نسلهاى بعد باقى گذاشتيم.
سَلَٰمٌ عَلَىٰٓ إِلۡ يَاسِينَ ١٣٠
"Peace upon Elias."
سلام بر خاندان الياس.
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ ١٣١
Indeed, We thus reward the doers of good.
ما نيكوكاران را اينچنين پاداش مىدهيم.
إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ١٣٢
Indeed, he was of Our believing servants.
او از بندگان مؤمن ما بود.
وَإِنَّ لُوطًا لَّمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ١٣٣
And indeed, Lot was among the messengers.
و لوط از پيامبران بود.
إِذۡ نَجَّيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥٓ أَجۡمَعِينَ ١٣٤
[So mention] when We saved him and his family, all,
او و همه كسانش را نجات داديم.
إِلَّا عَجُوزًا فِي ٱلۡغَٰبِرِينَ ١٣٥
Except his wife among those who remained [with the evildoers].
مگر پيرزنى كه با مردم شهر بماند.
ثُمَّ دَمَّرۡنَا ٱلۡأٓخَرِينَ ١٣٦
Then We destroyed the others.
سپس ديگران را هلاك كرديم.
وَإِنَّكُمۡ لَتَمُرُّونَ عَلَيۡهِم مُّصۡبِحِينَ ١٣٧
And indeed, you pass by them in the morning
شما بر آنها مىگذريد، بامدادان،
وَبِٱلَّيۡلِۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ ١٣٨
And at night. Then will you not use reason?
و شامگاهان. آيا تعقل نمىكنيد؟
وَإِنَّ يُونُسَ لَمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ١٣٩
And indeed, Jonah was among the messengers.
و يونس از پيامبران بود.
إِذۡ أَبَقَ إِلَى ٱلۡفُلۡكِ ٱلۡمَشۡحُونِ ١٤٠
[Mention] when he ran away to the laden ship.
چون به آن كشتى پر از مردم گريخت،
فَسَاهَمَ فَكَانَ مِنَ ٱلۡمُدۡحَضِينَ ١٤١
And he drew lots and was among the losers.
قرعه زدند و او در قرعه مغلوب شد.
فَٱلۡتَقَمَهُ ٱلۡحُوتُ وَهُوَ مُلِيمٌ ١٤٢
Then the fish swallowed him, while he was blameworthy.
ماهى ببلعيدش و او در خور سرزنش بود.
فَلَوۡلَآ أَنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلۡمُسَبِّحِينَ ١٤٣
And had he not been of those who exalt Allah,
پس اگر نه از تسبيحگويان مىبود،
لَلَبِثَ فِي بَطۡنِهِۦٓ إِلَىٰ يَوۡمِ يُبۡعَثُونَ ١٤٤
He would have remained inside its belly until the Day they are resurrected.
تا روز قيامت در شكم ماهى مىماند.
۞ فَنَبَذۡنَٰهُ بِٱلۡعَرَآءِ وَهُوَ سَقِيمٌ ١٤٥
But We threw him onto the open shore while he was ill.
پس او را كه بيمار بود به خشكى افكنديم،
وَأَنۢبَتۡنَا عَلَيۡهِ شَجَرَةً مِّن يَقۡطِينٍ ١٤٦
And We caused to grow over him a gourd vine.
و بر فراز سرش بوته كدويى رويانيديم.
وَأَرۡسَلۡنَٰهُ إِلَىٰ مِاْئَةِ أَلۡفٍ أَوۡ يَزِيدُونَ ١٤٧
And We sent him to [his people of] a hundred thousand or more.
و او را به رسالت بر صد هزار كس و بيشتر فرستاديم.
فَـَٔامَنُواْ فَمَتَّعۡنَٰهُمۡ إِلَىٰ حِينٍ ١٤٨
And they believed, so We gave them enjoyment [of life] for a time.
آنها ايمان آوردند و تا زنده بودند، برخورداريشان داديم.
فَٱسۡتَفۡتِهِمۡ أَلِرَبِّكَ ٱلۡبَنَاتُ وَلَهُمُ ٱلۡبَنُونَ ١٤٩
So inquire of them, [O Muhammad], "Does your Lord have daughters while they have sons?
از ايشان بپرس: آيا دختران از آن پروردگار تو باشند و پسران از آن ايشان؟
أَمۡ خَلَقۡنَا ٱلۡمَلَٰٓئِكَةَ إِنَٰثًا وَهُمۡ شَٰهِدُونَ ١٥٠
Or did We create the angels as females while they were witnesses?"
آيا وقتى كه ما ملائكه را زن مىآفريديم آنها مىديدند؟
أَلَآ إِنَّهُم مِّنۡ إِفۡكِهِمۡ لَيَقُولُونَ ١٥١
Unquestionably, it is out of their [invented] falsehood that they say,
آگاه باش كه از دروغگوييشان است كه مىگويند:
وَلَدَ ٱللَّهُ وَإِنَّهُمۡ لَكَٰذِبُونَ ١٥٢
" Allah has begotten," and indeed, they are liars.
خدا صاحب فرزند است. دروغ مىگويند.
أَصۡطَفَى ٱلۡبَنَاتِ عَلَى ٱلۡبَنِينَ ١٥٣
Has He chosen daughters over sons?
آيا خدا دختران را بر پسران برترى داد؟
مَا لَكُمۡ كَيۡفَ تَحۡكُمُونَ ١٥٤
What is [wrong] with you? How do you make judgement?
شما را چه مىشود؟ چگونه قضاوت مىكنيد؟
أَفَلَا تَذَكَّرُونَ ١٥٥
Then will you not be reminded?
آيا نمىانديشيد؟
أَمۡ لَكُمۡ سُلۡطَٰنٌ مُّبِينٌ ١٥٦
Or do you have a clear authority?
يا بر ادعاى خود دليل روشنى داريد؟
فَأۡتُواْ بِكِتَٰبِكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ ١٥٧
Then produce your scripture, if you should be truthful.
اگر راست مىگوييد كتابتان را بياوريد.
وَجَعَلُواْ بَيۡنَهُۥ وَبَيۡنَ ٱلۡجِنَّةِ نَسَبًاۚ وَلَقَدۡ عَلِمَتِ ٱلۡجِنَّةُ إِنَّهُمۡ لَمُحۡضَرُونَ ١٥٨
And they have claimed between Him and the jinn a lineage, but the jinn have already known that they [who made such claims] will be brought to [punishment].
و ميان خدا و جنيان خويشاوندى قائل شدند و جنيان مىدانند كه احضارشدگانند
سُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ ١٥٩
Exalted is Allah above what they describe,
از آن وصف كه مىآورند خدا منزه است.
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ ١٦٠
Except the chosen servants of Allah [who do not share in that sin].
مگر بندگان مخلص خدا.
فَإِنَّكُمۡ وَمَا تَعۡبُدُونَ ١٦١
So indeed, you [disbelievers] and whatever you worship,
شما و بتانى كه مىپرستيد،
مَآ أَنتُمۡ عَلَيۡهِ بِفَٰتِنِينَ ١٦٢
You cannot tempt [anyone] away from Him
نتوانستيد مفتون بتان كنيد،
إِلَّا مَنۡ هُوَ صَالِ ٱلۡجَحِيمِ ١٦٣
Except he who is to [enter and] burn in the Hellfire.
مگر آن كس را كه راهى جهنم باشد.
وَمَا مِنَّآ إِلَّا لَهُۥ مَقَامٌ مَّعۡلُومٌ ١٦٤
[The angels say], "There is not among us any except that he has a known position.
و هيچ كس از ما نيست مگر آنكه جايى معين دارد.
وَإِنَّا لَنَحۡنُ ٱلصَّآفُّونَ ١٦٥
And indeed, we are those who line up [for prayer].
هر آينه ما صف زدگانيم.
وَإِنَّا لَنَحۡنُ ٱلۡمُسَبِّحُونَ ١٦٦
And indeed, we are those who exalt Allah."
و هر آينه ما تسبيحگويندگانيم.
وَإِن كَانُواْ لَيَقُولُونَ ١٦٧
And indeed, the disbelievers used to say,
اگر چه مىگفتند:
لَوۡ أَنَّ عِندَنَا ذِكۡرًا مِّنَ ٱلۡأَوَّلِينَ ١٦٨
"If we had a message from [those of] the former peoples,
اگر از پيشينيان نزد ما كتابى مانده بود،
لَكُنَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ ١٦٩
We would have been the chosen servants of Allah."
ما از بندگان مخلص خدا مىبوديم.
فَكَفَرُواْ بِهِۦۖ فَسَوۡفَ يَعۡلَمُونَ ١٧٠
But they disbelieved in it, so they are going to know.
آنها به آن كتاب كافر شدند، و زودا كه خواهند فهميد.
وَلَقَدۡ سَبَقَتۡ كَلِمَتُنَا لِعِبَادِنَا ٱلۡمُرۡسَلِينَ ١٧١
And Our word has already preceded for Our servants, the messengers,
ما در باره بندگانمان كه به رسالت مىفرستيم از پيش تصميم گرفتهايم،
إِنَّهُمۡ لَهُمُ ٱلۡمَنصُورُونَ ١٧٢
[That] indeed, they would be those given victory
كه هر آينه آنان يارى مىشوند.
وَإِنَّ جُندَنَا لَهُمُ ٱلۡغَٰلِبُونَ ١٧٣
And [that] indeed, Our soldiers will be those who overcome.
و لشكر ما خود غالبند.
فَتَوَلَّ عَنۡهُمۡ حَتَّىٰ حِينٍ ١٧٤
So, [O Muhammad], leave them for a time.
پس تا مدتى از آنها روى بگردان.
وَأَبۡصِرۡهُمۡ فَسَوۡفَ يُبۡصِرُونَ ١٧٥
And see [what will befall] them, for they are going to see.
عاقبتشان را ببين، آنها نيز خواهند ديد.
أَفَبِعَذَابِنَا يَسۡتَعۡجِلُونَ ١٧٦
Then for Our punishment are they impatient?
آيا عذاب ما را به شتاب مىطلبند؟
فَإِذَا نَزَلَ بِسَاحَتِهِمۡ فَسَآءَ صَبَاحُ ٱلۡمُنذَرِينَ ١٧٧
But when it descends in their territory, then evil is the morning of those who were warned.
چون عذاب به ساحتشان فراز آيد، اين بيمدادهشدگان چه بامداد بدى خواهند داشت.
وَتَوَلَّ عَنۡهُمۡ حَتَّىٰ حِينٍ ١٧٨
And leave them for a time.
از آنها تا چندى روى بگردان.
وَأَبۡصِرۡ فَسَوۡفَ يُبۡصِرُونَ ١٧٩
And see, for they are going to see.
پس عاقبتشان را ببين، آنها نيز خواهند ديد.
سُبۡحَٰنَ رَبِّكَ رَبِّ ٱلۡعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ ١٨٠
Exalted is your Lord, the Lord of might, above what they describe.
منزه است پروردگار تو -آن پروردگار پيروزمند- از هر چه به وصف او مىگويند.
وَسَلَٰمٌ عَلَى ٱلۡمُرۡسَلِينَ ١٨١
And peace upon the messengers.
سلام بر پيامبران،
وَٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ١٨٢
And praise to Allah, Lord of the worlds.
و حمد از آن پروردگار جهانيان است.