۞ وَقَالَ ٱلَّذِينَ لَا يَرۡجُونَ لِقَآءَنَا لَوۡلَآ أُنزِلَ عَلَيۡنَا ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ أَوۡ نَرَىٰ رَبَّنَاۗ لَقَدِ ٱسۡتَكۡبَرُواْ فِيٓ أَنفُسِهِمۡ وَعَتَوۡ عُتُوًّا كَبِيرًا ۲۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
كسانى كه به ديدار ما اميد ندارند، گفتند: چرا فرشتگان بر ما نازل نمىشوند؟ يا، چرا پروردگار خود را نمىبينيم؟ به راستى كه خود را بزرگ شمردند و طغيان كردند، طغيانى بزرگ.
تفسیر
يَوۡمَ يَرَوۡنَ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةَ لَا بُشۡرَىٰ يَوۡمَئِذٍ لِّلۡمُجۡرِمِينَ وَيَقُولُونَ حِجۡرًا مَّحۡجُورًا ۲۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
روزى كه فرشتگان را ببينند، در آن روز مجرمان را هيچ مژدهاى ندهند و به آنها گويند: مژده بر شما حرام است.
تفسیر
وَقَدِمۡنَآ إِلَىٰ مَا عَمِلُواْ مِنۡ عَمَلٍ فَجَعَلۡنَٰهُ هَبَآءً مَّنثُورًا ۲۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
و به اعمالى كه كردهاند پردازيم و همه را چون ذرّات خاك بر باد دهيم.
تفسیر
أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِ يَوۡمَئِذٍ خَيۡرٌ مُّسۡتَقَرًّا وَأَحۡسَنُ مَقِيلًا ۲۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
اهل بهشت در اين روز در بهترين جايگاه و بهترين مكان براى آرامش هستند.
تفسیر
وَيَوۡمَ تَشَقَّقُ ٱلسَّمَآءُ بِٱلۡغَمَٰمِ وَنُزِّلَ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ تَنزِيلًا ۲۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
روزى كه آسمان با ابرها مىشكافد و فرشتگان بر زمين فرو فرستاده شوند.
تفسیر
ٱلۡمُلۡكُ يَوۡمَئِذٍ ٱلۡحَقُّ لِلرَّحۡمَٰنِۚ وَكَانَ يَوۡمًا عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ عَسِيرًا ۲۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
فرمانروايى در آن روز -به راستى- از آنِ خداى رحمان است. و براى كافران روزى دشوار خواهد بود.
تفسیر
وَيَوۡمَ يَعَضُّ ٱلظَّالِمُ عَلَىٰ يَدَيۡهِ يَقُولُ يَٰلَيۡتَنِي ٱتَّخَذۡتُ مَعَ ٱلرَّسُولِ سَبِيلًا ۲۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
روزى كه كافر دستان خود را به دندان گزد و گويد: اى كاش راهى را كه رسول در پيش گرفته بود، در پيش گرفته بودم؛
تفسیر
يَٰوَيۡلَتَىٰ لَيۡتَنِي لَمۡ أَتَّخِذۡ فُلَانًا خَلِيلًا ۲۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
واى بر من، كاش فلان را دوست نمىگرفتم؛
تفسیر
لَّقَدۡ أَضَلَّنِي عَنِ ٱلذِّكۡرِ بَعۡدَ إِذۡ جَآءَنِيۗ وَكَانَ ٱلشَّيۡطَٰنُ لِلۡإِنسَٰنِ خَذُولًا ۲۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
با آنكه قرآن براى من نازل شده بود، مرا از پيرويش بازمىداشت. و اين شيطان همواره آدمى را تنها مىگذارد.
تفسیر
وَقَالَ ٱلرَّسُولُ يَٰرَبِّ إِنَّ قَوۡمِي ٱتَّخَذُواْ هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانَ مَهۡجُورًا ۳۰
فارسی عبدالمحمد آیتی
پيامبر گفت: اى پروردگار من، قوم من ترك قرآن گفتند.
تفسیر
وَكَذَٰلِكَ جَعَلۡنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا مِّنَ ٱلۡمُجۡرِمِينَۗ وَكَفَىٰ بِرَبِّكَ هَادِيًا وَنَصِيرًا ۳۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
اينچنين هر پيامبرى را از ميان مجرمان دشمنى پديد آورديم. و پروردگار تو براى راهنمايى و يارى تو كافى است.
تفسیر
وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَوۡلَا نُزِّلَ عَلَيۡهِ ٱلۡقُرۡءَانُ جُمۡلَةً وَٰحِدَةًۚ كَذَٰلِكَ لِنُثَبِّتَ بِهِۦ فُؤَادَكَۖ وَرَتَّلۡنَٰهُ تَرۡتِيلًا ۳۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
كافران گفتند: چرا اين قرآن به يكباره بر او نازل نمىشود؟ براى آن است كه دل تو را بدان نيرومندى دهيم و آن را به آهستگى و ترتيب فرو خوانيم.
تفسیر
وَلَا يَأۡتُونَكَ بِمَثَلٍ إِلَّا جِئۡنَٰكَ بِٱلۡحَقِّ وَأَحۡسَنَ تَفۡسِيرًا ۳۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
هيچ مثَلى براى تو نياورند مگر آنكه پاسخش را به راستى و در نيكوترين بيان بياوريم.
تفسیر
ٱلَّذِينَ يُحۡشَرُونَ عَلَىٰ وُجُوهِهِمۡ إِلَىٰ جَهَنَّمَ أُوْلَٰٓئِكَ شَرٌّ مَّكَانًا وَأَضَلُّ سَبِيلًا ۳۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
كسانى را كه بر روى مىكشند و در جهنم گرد مىآورند، به جايگاه بدتر و به راه گمگشتهترند.
تفسیر
وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا مُوسَى ٱلۡكِتَٰبَ وَجَعَلۡنَا مَعَهُۥٓ أَخَاهُ هَٰرُونَ وَزِيرًا ۳۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
به موسى كتاب داديم و برادرش هارون را مددكارش ساختيم.
تفسیر
فَقُلۡنَا ٱذۡهَبَآ إِلَى ٱلۡقَوۡمِ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا فَدَمَّرۡنَٰهُمۡ تَدۡمِيرًا ۳۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
و گفتيم: نزد مردمى كه آيات ما را تكذيب كردهاند، برويد. و آن قوم را به سختى هلاك كرديم.
تفسیر
وَقَوۡمَ نُوحٍ لَّمَّا كَذَّبُواْ ٱلرُّسُلَ أَغۡرَقۡنَٰهُمۡ وَجَعَلۡنَٰهُمۡ لِلنَّاسِ ءَايَةًۖ وَأَعۡتَدۡنَا لِلظَّٰلِمِينَ عَذَابًا أَلِيمًا ۳۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
قوم نوح را چون پيامبران را تكذيب كردند غرقه كرديم و آنها را براى مردم عبرتى ساختيم. و براى ستمكاران عذابى دردآور آماده كردهايم.
تفسیر
وَعَادًا وَثَمُودَاْ وَأَصۡحَٰبَ ٱلرَّسِّ وَقُرُونَۢا بَيۡنَ ذَٰلِكَ كَثِيرًا ۳۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
و عاد را و ثمود را و اصحاب رسّ را و نسلهاى بسيارى را كه ميان آنها بودند.
تفسیر
وَكُلًّا ضَرَبۡنَا لَهُ ٱلۡأَمۡثَٰلَۖ وَكُلًّا تَبَّرۡنَا تَتۡبِيرًا ۳۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
و براى همه مثَلهايى آورديم و همه را نيست و نابود ساختيم.
تفسیر
وَلَقَدۡ أَتَوۡاْ عَلَى ٱلۡقَرۡيَةِ ٱلَّتِيٓ أُمۡطِرَتۡ مَطَرَ ٱلسَّوۡءِۚ أَفَلَمۡ يَكُونُواْ يَرَوۡنَهَاۚ بَلۡ كَانُواْ لَا يَرۡجُونَ نُشُورًا ۴۰
فارسی عبدالمحمد آیتی
و بر قريهاى كه بر آن باران عذاب باريده بوديم گذر مىكردند. آيا آن را نمىديدند؟ آرى، به قيامت اميد نداشتند.
تفسیر
وَإِذَا رَأَوۡكَ إِن يَتَّخِذُونَكَ إِلَّا هُزُوًا أَهَٰذَا ٱلَّذِي بَعَثَ ٱللَّهُ رَسُولًا ۴۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
چون تو را ديدند مسخرهات كردند كه آيا اين است آن پيامبرى كه خدا بر ما مبعوث كرده است؟
تفسیر
إِن كَادَ لَيُضِلُّنَا عَنۡ ءَالِهَتِنَا لَوۡلَآ أَن صَبَرۡنَا عَلَيۡهَاۚ وَسَوۡفَ يَعۡلَمُونَ حِينَ يَرَوۡنَ ٱلۡعَذَابَ مَنۡ أَضَلُّ سَبِيلًا ۴۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
اگر به خاطر خدايانمان سرسختى نمىكرديم نزديك بود كه ما را از پرستششان گمراه كند. چون عذاب را ببينند خواهند دانست چه كسى گمراهتر بوده است.
تفسیر
أَرَءَيۡتَ مَنِ ٱتَّخَذَ إِلَٰهَهُۥ هَوَىٰهُ أَفَأَنتَ تَكُونُ عَلَيۡهِ وَكِيلًا ۴۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
آيا آن كس را كه هواى نفس را به خدايى گرفته بود ديدى؟ آيا تو ضامن او هستى؟
تفسیر
أَمۡ تَحۡسَبُ أَنَّ أَكۡثَرَهُمۡ يَسۡمَعُونَ أَوۡ يَعۡقِلُونَۚ إِنۡ هُمۡ إِلَّا كَٱلۡأَنۡعَٰمِ بَلۡ هُمۡ أَضَلُّ سَبِيلًا ۴۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
يا گمان كردهاى كه بيشترينشان مىشنوند و مىفهمند؟ اينان چون چارپايانى بيش نيستند، بلكه از چارپايان هم گمراهترند.
تفسیر
أَلَمۡ تَرَ إِلَىٰ رَبِّكَ كَيۡفَ مَدَّ ٱلظِّلَّ وَلَوۡ شَآءَ لَجَعَلَهُۥ سَاكِنًا ثُمَّ جَعَلۡنَا ٱلشَّمۡسَ عَلَيۡهِ دَلِيلًا ۴۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
نديدهاى كه پروردگار تو چگونه سايه را مىكشد؟ اگر مىخواست در يك جا ساكنش مىگرداند. آنگاه آفتاب را بر او دليل گردانيديم.
تفسیر
ثُمَّ قَبَضۡنَٰهُ إِلَيۡنَا قَبۡضًا يَسِيرًا ۴۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
سپس بر گرفتيمش، گرفتنى اندكاندك.
تفسیر
وَهُوَ ٱلَّذِي جَعَلَ لَكُمُ ٱلَّيۡلَ لِبَاسًا وَٱلنَّوۡمَ سُبَاتًا وَجَعَلَ ٱلنَّهَارَ نُشُورًا ۴۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
اوست كه شب را پوشش شما كرد و خواب را آرامشتان و روز را زمان برخاستنتان.
تفسیر
وَهُوَ ٱلَّذِيٓ أَرۡسَلَ ٱلرِّيَٰحَ بُشۡرَۢا بَيۡنَ يَدَيۡ رَحۡمَتِهِۦۚ وَأَنزَلۡنَا مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءً طَهُورًا ۴۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
اوست كه پيشاپيش رحمت خود بادها را به مژدهدادن فرستادن. و از آسمان آبى پاك نازل كرديم،
تفسیر
لِّنُحۡـِۧيَ بِهِۦ بَلۡدَةً مَّيۡتًا وَنُسۡقِيَهُۥ مِمَّا خَلَقۡنَآ أَنۡعَٰمًا وَأَنَاسِيَّ كَثِيرًا ۴۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
تا سرزمين مرده را بدان زندگى بخشيم و چارپايان و مردم بسيارى را كه آفريدهايم بدان سيراب كنيم.
تفسیر
وَلَقَدۡ صَرَّفۡنَٰهُ بَيۡنَهُمۡ لِيَذَّكَّرُواْ فَأَبَىٰٓ أَكۡثَرُ ٱلنَّاسِ إِلَّا كُفُورًا ۵۰
فارسی عبدالمحمد آیتی
و تا به تفكر پردازند، باران را ميانشان تقسيم كرديم. ولى بيشتر مردم جز ناسپاسى نكردند.
تفسیر
وَلَوۡ شِئۡنَا لَبَعَثۡنَا فِي كُلِّ قَرۡيَةٍ نَّذِيرًا ۵۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
اگر مىخواستيم، به هر قريهاى بيمدهندهاى مىفرستاديم.
تفسیر
فَلَا تُطِعِ ٱلۡكَٰفِرِينَ وَجَٰهِدۡهُم بِهِۦ جِهَادًا كَبِيرًا ۵۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
از كافران اطاعت مكن، و به حكم خدا با آنها جهاد كن، جهادى بزرگ.
تفسیر
۞ وَهُوَ ٱلَّذِي مَرَجَ ٱلۡبَحۡرَيۡنِ هَٰذَا عَذۡبٌ فُرَاتٌ وَهَٰذَا مِلۡحٌ أُجَاجٌ وَجَعَلَ بَيۡنَهُمَا بَرۡزَخًا وَحِجۡرًا مَّحۡجُورًا ۵۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
اوست كه دو دريا به هم بياميخت: يكى شيرين و گوارا و ديگرى شورابى سخت گزنده. و ميان آن دو مانعى و سدى استوار قرار داد.
تفسیر
وَهُوَ ٱلَّذِي خَلَقَ مِنَ ٱلۡمَآءِ بَشَرًا فَجَعَلَهُۥ نَسَبًا وَصِهۡرًاۗ وَكَانَ رَبُّكَ قَدِيرًا ۵۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
اوست كه آدمى را از آب بيافريد و او را نسب و پيوند ساخت. و پروردگار تو به اين كارها تواناست.
تفسیر
وَيَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَنفَعُهُمۡ وَلَا يَضُرُّهُمۡۗ وَكَانَ ٱلۡكَافِرُ عَلَىٰ رَبِّهِۦ ظَهِيرًا ۵۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
سواى خداى يكتا چيزهايى را مىپرستند كه به آنها نه سود مىدهد و نه زيان. و كافر همواره پشتيبان مخالفان پروردگار خويش است.
تفسیر
وَمَآ أَرۡسَلۡنَٰكَ إِلَّا مُبَشِّرًا وَنَذِيرًا ۵۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
ما تو را نفرستاديم مگر براى آنكه مژده دهى و بترسانى.
تفسیر
قُلۡ مَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍ إِلَّا مَن شَآءَ أَن يَتَّخِذَ إِلَىٰ رَبِّهِۦ سَبِيلًا ۵۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
بگو: من از شما هيچ مزدى نمىطلبم و اين رسالت بدان مىگزارم تا هر كه خواهد به سوى پروردگارش راهى بيابد.
تفسیر
وَتَوَكَّلۡ عَلَى ٱلۡحَيِّ ٱلَّذِي لَا يَمُوتُ وَسَبِّحۡ بِحَمۡدِهِۦۚ وَكَفَىٰ بِهِۦ بِذُنُوبِ عِبَادِهِۦ خَبِيرًا ۵۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
و بر آن زندهاى كه نمىميرد توكل كن و به ستايش او تسبيح گوى و او خود براى آگاهى از گناهان بندگانش كافى است.
تفسیر
ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَمَا بَيۡنَهُمَا فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ ٱسۡتَوَىٰ عَلَى ٱلۡعَرۡشِۖ ٱلرَّحۡمَٰنُ فَسۡـَٔلۡ بِهِۦ خَبِيرًا ۵۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
آن كه آسمانها و زمين و هر چه را در ميان آنهاست به شش روز بيافريد، آنگاه به عرش پرداخت. اوست خداى رحمان و در باره او از كسى بپرس كه آگاه باشد.
تفسیر
وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ ٱسۡجُدُواْۤ لِلرَّحۡمَٰنِ قَالُواْ وَمَا ٱلرَّحۡمَٰنُ أَنَسۡجُدُ لِمَا تَأۡمُرُنَا وَزَادَهُمۡ نُفُورًا۩ ۶۰ ۩
فارسی عبدالمحمد آیتی
و چون به آنان گفته شد كه رحمان را سجده كنيد، گفتند: رحمان چيست؟ آيا بر هر كس كه تو فرمان مىدهى سجده كنيم؟ و بر نفرتشان افزوده شد.
تفسیر
تَبَارَكَ ٱلَّذِي جَعَلَ فِي ٱلسَّمَآءِ بُرُوجًا وَجَعَلَ فِيهَا سِرَٰجًا وَقَمَرًا مُّنِيرًا ۶۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
بزرگ و بزرگوار است آن كسى كه در آسمان برجها بيافريد و در آنها چراغى و ماهى تابان پديد آورد.
تفسیر
وَهُوَ ٱلَّذِي جَعَلَ ٱلَّيۡلَ وَٱلنَّهَارَ خِلۡفَةً لِّمَنۡ أَرَادَ أَن يَذَّكَّرَ أَوۡ أَرَادَ شُكُورًا ۶۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
و اوست كه شب و روز را براى كسانى كه مىخواهند عبرت گيرند يا شكرگزارى كنند از پى هم قرار داد.
تفسیر
وَعِبَادُ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلَّذِينَ يَمۡشُونَ عَلَى ٱلۡأَرۡضِ هَوۡنًا وَإِذَا خَاطَبَهُمُ ٱلۡجَٰهِلُونَ قَالُواْ سَلَٰمًا ۶۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
بندگان خداى رحمان كسانى هستند كه در روى زمين به فروتنى راه مىروند. و چون جاهلان آنان را مخاطب سازند، به ملايمت سخن گويند.
تفسیر
وَٱلَّذِينَ يَبِيتُونَ لِرَبِّهِمۡ سُجَّدًا وَقِيَٰمًا ۶۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
و آنان كه شب را در سجده يا در قيام براى پروردگارشان به صبح مىآورند.
تفسیر
وَٱلَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا ٱصۡرِفۡ عَنَّا عَذَابَ جَهَنَّمَۖ إِنَّ عَذَابَهَا كَانَ غَرَامًا ۶۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
و آنان كه مىگويند: اى پروردگار ما، عذاب جهنم را از ما بگردان، زيرا عذاب جهنم عذابى است دايم،
تفسیر
إِنَّهَا سَآءَتۡ مُسۡتَقَرًّا وَمُقَامًا ۶۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
جهنم بد قرارگاه و بد مكانى است.
تفسیر
وَٱلَّذِينَ إِذَآ أَنفَقُواْ لَمۡ يُسۡرِفُواْ وَلَمۡ يَقۡتُرُواْ وَكَانَ بَيۡنَ ذَٰلِكَ قَوَامًا ۶۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
و آنان كه چون هزينه مىكنند اسراف نمىكنند و خِسّت نمىورزند بلكه ميان اين دو، راه اعتدال را مىگيرند.
تفسیر
وَٱلَّذِينَ لَا يَدۡعُونَ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ وَلَا يَقۡتُلُونَ ٱلنَّفۡسَ ٱلَّتِي حَرَّمَ ٱللَّهُ إِلَّا بِٱلۡحَقِّ وَلَا يَزۡنُونَۚ وَمَن يَفۡعَلۡ ذَٰلِكَ يَلۡقَ أَثَامًا ۶۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
و آنان كه با خداى يكتا خداى ديگرى نمىگيرند و كسى را كه خدا كشتنش را حرام كرده -مگر به حق- نمىكشند و زنا نمىكنند. و هر كه اين كارها كند، عقوبت گناه خود را مىبيند.
تفسیر
يُضَٰعَفۡ لَهُ ٱلۡعَذَابُ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ وَيَخۡلُدۡ فِيهِۦ مُهَانًا ۶۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
عذابش در روز قيامت مضاعف مىشود و تا ابد به خوارى در آن عذاب خواهد بود.
تفسیر
إِلَّا مَن تَابَ وَءَامَنَ وَعَمِلَ عَمَلًا صَٰلِحًا فَأُوْلَٰٓئِكَ يُبَدِّلُ ٱللَّهُ سَيِّـَٔاتِهِمۡ حَسَنَٰتٍۗ وَكَانَ ٱللَّهُ غَفُورًا رَّحِيمًا ۷۰
فارسی عبدالمحمد آیتی
مگر آن كسان كه توبه كنند و ايمان آورند و كارهاى شايسته كنند. خدا گناهانشان را به نيكيها بدل مىكند و خدا آمرزنده و مهربان است.
تفسیر
وَمَن تَابَ وَعَمِلَ صَٰلِحًا فَإِنَّهُۥ يَتُوبُ إِلَى ٱللَّهِ مَتَابًا ۷۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
و هر كه توبه كند و كار شايسته كند، به شايستگى نزد خدا بازگردد.
تفسیر
وَٱلَّذِينَ لَا يَشۡهَدُونَ ٱلزُّورَ وَإِذَا مَرُّواْ بِٱللَّغۡوِ مَرُّواْ كِرَامًا ۷۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
و آنان كه به دروغ شهادت نمىدهند و چون بر ناپسندى بگذرند به شتاب از آن دورى مىجويند.
تفسیر
وَٱلَّذِينَ إِذَا ذُكِّرُواْ بِـَٔايَٰتِ رَبِّهِمۡ لَمۡ يَخِرُّواْ عَلَيۡهَا صُمًّا وَعُمۡيَانًا ۷۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
و آنان كه چون به آيات پروردگارشان اندرزشان دهند، در برابر آن چون كران و كوران نباشند.
تفسیر
وَٱلَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا هَبۡ لَنَا مِنۡ أَزۡوَٰجِنَا وَذُرِّيَّٰتِنَا قُرَّةَ أَعۡيُنٍ وَٱجۡعَلۡنَا لِلۡمُتَّقِينَ إِمَامًا ۷۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
و آنان كه مىگويند: اى پروردگار ما، از همسران و فرزندانمان دلهاى ما را شاد دار، و ما را پيشواى پرهيزگاران گردان.
تفسیر
أُوْلَٰٓئِكَ يُجۡزَوۡنَ ٱلۡغُرۡفَةَ بِمَا صَبَرُواْ وَيُلَقَّوۡنَ فِيهَا تَحِيَّةً وَسَلَٰمًا ۷۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
اينان همان كسانند كه به خاطر صبرى كه تحمل كردهاند غرفههاى بهشت را پاداش يابند و در آنجا به درود و سلامشان بنوازند.
تفسیر
خَٰلِدِينَ فِيهَاۚ حَسُنَتۡ مُسۡتَقَرًّا وَمُقَامًا ۷۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
جاودانه در آنجا باشند. چه نيكو قرارگاه و مكانى است.
تفسیر
قُلۡ مَا يَعۡبَؤُاْ بِكُمۡ رَبِّي لَوۡلَا دُعَآؤُكُمۡۖ فَقَدۡ كَذَّبۡتُمۡ فَسَوۡفَ يَكُونُ لِزَامَۢا ۷۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
بگو: اگر پروردگار من شما را به طاعت خويش نخوانده بود به شما نمىپرداخت، كه شما تكذيب كردهايد و كيفرتان همراهتان خواهد بود.
تفسیر
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
طسٓمٓ ۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
طا، سين، ميم.
تفسیر
تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱلۡكِتَٰبِ ٱلۡمُبِينِ ۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
اينهاست آيات اين كتاب روشنگر.
تفسیر
لَعَلَّكَ بَٰخِعٌ نَّفۡسَكَ أَلَّا يَكُونُواْ مُؤۡمِنِينَ ۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
شايد، از اينكه ايمان نمىآورند، خود را هلاك سازى.
تفسیر
إِن نَّشَأۡ نُنَزِّلۡ عَلَيۡهِم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ ءَايَةً فَظَلَّتۡ أَعۡنَٰقُهُمۡ لَهَا خَٰضِعِينَ ۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
اگر بخواهيم، از آسمان برايشان آيتى نازل مىكنيم كه در برابر آن به خضوع سر فرود آورند.
تفسیر
وَمَا يَأۡتِيهِم مِّن ذِكۡرٍ مِّنَ ٱلرَّحۡمَٰنِ مُحۡدَثٍ إِلَّا كَانُواْ عَنۡهُ مُعۡرِضِينَ ۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
برايشان هيچ سخن تازهاى از خداى رحمان نازل نمىشود، جز آنكه از اعراض مىكنند.
تفسیر
فَقَدۡ كَذَّبُواْ فَسَيَأۡتِيهِمۡ أَنۢبَٰٓؤُاْ مَا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ ۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
پس تكذيبش كردند. زودا كه خبر آن چيزهايى كه مسخرهاش مىكردند به ايشان برسد.
تفسیر
أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ إِلَى ٱلۡأَرۡضِ كَمۡ أَنۢبَتۡنَا فِيهَا مِن كُلِّ زَوۡجٍ كَرِيمٍ ۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
آيا به زمين ننگريستهاند كه چه قدر از هر گونه گياهان نيكو در آن رويانيدهايم.
تفسیر
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةًۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
در اين عبرتى است ولى بيشترشان مؤمن نبودهاند.
تفسیر
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
به راستى پروردگار تو پيروزمند و مهربان است.
تفسیر
وَإِذۡ نَادَىٰ رَبُّكَ مُوسَىٰٓ أَنِ ٱئۡتِ ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّٰلِمِينَ ۱۰
فارسی عبدالمحمد آیتی
و پروردگارت موسى را ندا داد كه: اى موسى، به سوى آن مردم ستمكار برو:
تفسیر
قَوۡمَ فِرۡعَوۡنَۚ أَلَا يَتَّقُونَ ۱۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
قوم فرعون. آيا نمىخواهند پرهيزگار شوند؟
تفسیر
قَالَ رَبِّ إِنِّيٓ أَخَافُ أَن يُكَذِّبُونِ ۱۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفت: اى پروردگار من، مىترسم كه دروغگويم خوانند.
تفسیر
وَيَضِيقُ صَدۡرِي وَلَا يَنطَلِقُ لِسَانِي فَأَرۡسِلۡ إِلَىٰ هَٰرُونَ ۱۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
و دل من تنگ گردد و زبانم گشاده نشود. هارون را رسالت ده.
تفسیر
وَلَهُمۡ عَلَيَّ ذَنۢبٌ فَأَخَافُ أَن يَقۡتُلُونِ ۱۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
و بر من به گناهى ادعايى دارند، مىترسم كه مرا بكشند.
تفسیر
قَالَ كـَلَّاۖ فَٱذۡهَبَا بِـَٔايَٰتِنَآۖ إِنَّا مَعَكُم مُّسۡتَمِعُونَ ۱۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفت: هرگز، آيات مرا هر دو نزد آنها ببريد، ما نيز با شما هستيم و گوش فرا مىدهيم.
تفسیر
فَأۡتِيَا فِرۡعَوۡنَ فَقُولَآ إِنَّا رَسُولُ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ۱۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
پس نزد فرعون رويد و بگوييد: ما رسول پروردگار جهانيان هستيم،
تفسیر
أَنۡ أَرۡسِلۡ مَعَنَا بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ ۱۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
كه بنى اسرائيل را با ما بفرستى.
تفسیر
قَالَ أَلَمۡ نُرَبِّكَ فِينَا وَلِيدًا وَلَبِثۡتَ فِينَا مِنۡ عُمُرِكَ سِنِينَ ۱۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفت: آيا به هنگام كودكى نزد خود پرورشت نداديم و تو چند سال از عمرت را در ميان ما نگذارنيدى؟
تفسیر
وَفَعَلۡتَ فَعۡلَتَكَ ٱلَّتِي فَعَلۡتَ وَأَنتَ مِنَ ٱلۡكَٰفِرِينَ ۱۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
و آن كار را كه از تو سرزد مرتكب نشدى؟ پس تو كافر نعمتى.
تفسیر
قَالَ فَعَلۡتُهَآ إِذًا وَأَنَا۠ مِنَ ٱلضَّآلِّينَ ۲۰
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفت: آن وقت كه چنان كردم از خطاكاران بودم.
تفسیر
فَفَرَرۡتُ مِنكُمۡ لَمَّا خِفۡتُكُمۡ فَوَهَبَ لِي رَبِّي حُكۡمًا وَجَعَلَنِي مِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ۲۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
و چون از شما ترسيدم گريختم. ولى پروردگار من به من نبوت داد و مرا در شمار پيامبران آورد.
تفسیر
وَتِلۡكَ نِعۡمَةٌ تَمُنُّهَا عَلَيَّ أَنۡ عَبَّدتَّ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ ۲۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
و منّت اين نعمت را بر من مىنهى كه بنىاسرائيل را برده ساختهاى؟
تفسیر
قَالَ فِرۡعَوۡنُ وَمَا رَبُّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ۲۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
فرعون گفت: پروردگار جهانيان چيست؟
تفسیر
قَالَ رَبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَآۖ إِن كُنتُم مُّوقِنِينَ ۲۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفت: اگر به يقين مىپذيريد، پروردگار آسمانها و زمين و هر چه ميان آنهاست.
تفسیر
قَالَ لِمَنۡ حَوۡلَهُۥٓ أَلَا تَسۡتَمِعُونَ ۲۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
به آنان كه در اطرافش بودند، گفت: آيا نشنيديد؟
تفسیر
قَالَ رَبُّكُمۡ وَرَبُّ ءَابَآئِكُمُ ٱلۡأَوَّلِينَ ۲۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفت: پروردگار شما و پروردگار نياكان شما.
تفسیر
قَالَ إِنَّ رَسُولَكُمُ ٱلَّذِيٓ أُرۡسِلَ إِلَيۡكُمۡ لَمَجۡنُونٌ ۲۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
فرعون گفت: اين پيامبرى كه بر شما فرستاده شده، ديوانه است.
تفسیر
قَالَ رَبُّ ٱلۡمَشۡرِقِ وَٱلۡمَغۡرِبِ وَمَا بَيۡنَهُمَآۖ إِن كُنتُمۡ تَعۡقِلُونَ ۲۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفت: اوست پروردگار مشرق و مغرب و هر چه ميان آن دوست، اگر تعقل كنيد.
تفسیر
قَالَ لَئِنِ ٱتَّخَذۡتَ إِلَٰهًا غَيۡرِي لَأَجۡعَلَنَّكَ مِنَ ٱلۡمَسۡجُونِينَ ۲۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
فرعون گفت: اگر جز من كس ديگرى را به خدايى گيرى به زندانت مىافكنم.
تفسیر
قَالَ أَوَلَوۡ جِئۡتُكَ بِشَيۡءٍ مُّبِينٍ ۳۰
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفت: حتى اگر معجزهاى روشن براى تو آورده باشم؟
تفسیر
قَالَ فَأۡتِ بِهِۦٓ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ ۳۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفت: اگر راست مىگويى، بياورش.
تفسیر
فَأَلۡقَىٰ عَصَاهُ فَإِذَا هِيَ ثُعۡبَانٌ مُّبِينٌ ۳۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
عصايش را انداخت. به آشكارا اژدهايى شد.
تفسیر
وَنَزَعَ يَدَهُۥ فَإِذَا هِيَ بَيۡضَآءُ لِلنَّٰظِرِينَ ۳۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
و دستش را بيرون آورد. در نظر بينندگان سپيد مىنمود.
تفسیر
قَالَ لِلۡمَلَإِ حَوۡلَهُۥٓ إِنَّ هَٰذَا لَسَٰحِرٌ عَلِيمٌ ۳۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
به مهتران قومش كه كنارش بودند گفت: اين مرد جادوگرى داناست.
تفسیر
يُرِيدُ أَن يُخۡرِجَكُم مِّنۡ أَرۡضِكُم بِسِحۡرِهِۦ فَمَاذَا تَأۡمُرُونَ ۳۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
مىخواهد به جادوى خود شما را از سرزمينتان بيرون كند. چه رأى مىدهيد؟
تفسیر
قَالُوٓاْ أَرۡجِهۡ وَأَخَاهُ وَٱبۡعَثۡ فِي ٱلۡمَدَآئِنِ حَٰشِرِينَ ۳۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفتند: از او و برادرش مهلت بخواه و كسان به شهرها بفرست.
تفسیر
يَأۡتُوكَ بِكُلِّ سَحَّارٍ عَلِيمٍ ۳۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
تا هر جادوگر دانايى را كه هست نزد تو بياورند.
تفسیر
فَجُمِعَ ٱلسَّحَرَةُ لِمِيقَٰتِ يَوۡمٍ مَّعۡلُومٍ ۳۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
جادوگران را در روزى معين به وعدهگاه آوردند.
تفسیر
وَقِيلَ لِلنَّاسِ هَلۡ أَنتُم مُّجۡتَمِعُونَ ۳۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
و مردم را گفتند: آيا شما نيز گرد مىآييد؟
تفسیر
لَعَلَّنَا نَتَّبِعُ ٱلسَّحَرَةَ إِن كَانُواْ هُمُ ٱلۡغَٰلِبِينَ ۴۰
فارسی عبدالمحمد آیتی
تا اگر جادوگران پيروز آمدند همه از آنها پيروى كنيم.
تفسیر
فَلَمَّا جَآءَ ٱلسَّحَرَةُ قَالُواْ لِفِرۡعَوۡنَ أَئِنَّ لَنَا لَأَجۡرًا إِن كُنَّا نَحۡنُ ٱلۡغَٰلِبِينَ ۴۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
چون جادوگران آمدند، به فرعون گفتند: آيا اگر ما پيروز شويم ما را مزدى خواهد بود.
تفسیر
قَالَ نَعَمۡ وَإِنَّكُمۡ إِذًا لَّمِنَ ٱلۡمُقَرَّبِينَ ۴۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفت: آرى، همه از مقربان خواهيد بود.
تفسیر
قَالَ لَهُم مُّوسَىٰٓ أَلۡقُواْ مَآ أَنتُم مُّلۡقُونَ ۴۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
موسى به آنها گفت: هر چه مىخواهيد بيفكنيد، بيفكنيد.
تفسیر
فَأَلۡقَوۡاْ حِبَالَهُمۡ وَعِصِيَّهُمۡ وَقَالُواْ بِعِزَّةِ فِرۡعَوۡنَ إِنَّا لَنَحۡنُ ٱلۡغَٰلِبُونَ ۴۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
آنان ريسمانها و چوبهاى خود بيفكندند و گفتند: به عزت فرعون كه ما پيروز شديم.
تفسیر
فَأَلۡقَىٰ مُوسَىٰ عَصَاهُ فَإِذَا هِيَ تَلۡقَفُ مَا يَأۡفِكُونَ ۴۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
و موسى عصايش را افكند. ناگاه همه آن دروغهايى را كه ساخته بودند، بلعيد.
تفسیر
فَأُلۡقِيَ ٱلسَّحَرَةُ سَٰجِدِينَ ۴۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
جادوگران به سجده افتادند.
تفسیر
قَالُوٓاْ ءَامَنَّا بِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ۴۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفتند: به پروردگار جهانيان ايمان آورديم:
تفسیر
رَبِّ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ ۴۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
پروردگار موسى و هارون.
تفسیر
قَالَ ءَامَنتُمۡ لَهُۥ قَبۡلَ أَنۡ ءَاذَنَ لَكُمۡۖ إِنَّهُۥ لَكَبِيرُكُمُ ٱلَّذِي عَلَّمَكُمُ ٱلسِّحۡرَ فَلَسَوۡفَ تَعۡلَمُونَۚ لَأُقَطِّعَنَّ أَيۡدِيَكُمۡ وَأَرۡجُلَكُم مِّنۡ خِلَٰفٍ وَلَأُصَلِّبَنَّكُمۡ أَجۡمَعِينَ ۴۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفت: آيا پيش از آنكه شما را رخصت دهم ايمان آورديد؟ هرآينه آن مرد، بزرگ شماست كه شما را جادو آموخته است. خواهيد ديد. اكنون دستها و پاهايتان را از چپ و راست خواهم بريد و همه تان را بر دار خواهم كرد.
تفسیر
قَالُواْ لَا ضَيۡرَۖ إِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا مُنقَلِبُونَ ۵۰
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفتند: باكى نيست، ما نزد پروردگارمان باز مىگرديم.
تفسیر
إِنَّا نَطۡمَعُ أَن يَغۡفِرَ لَنَا رَبُّنَا خَطَٰيَٰنَآ أَن كُنَّآ أَوَّلَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ۵۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
ما اميد مىداريم كه پروردگارمان خطاهاى ما را ببخشد كه ما نخستين كسانى هستيم كه ايمان آورديم.
تفسیر
۞ وَأَوۡحَيۡنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنۡ أَسۡرِ بِعِبَادِيٓ إِنَّكُم مُّتَّبَعُونَ ۵۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
و به موسى وحى كرديم كه: شبهنگام بندگان مرا بيرون ببر كه از پى شما بيايند.
تفسیر
فَأَرۡسَلَ فِرۡعَوۡنُ فِي ٱلۡمَدَآئِنِ حَٰشِرِينَ ۵۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
و فرعون گردآورندگان سپاه را به شهرها فرستاد.
تفسیر
إِنَّ هَٰٓؤُلَآءِ لَشِرۡذِمَةٌ قَلِيلُونَ ۵۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
كه اينان گروهى اندكند،
تفسیر
وَإِنَّهُمۡ لَنَا لَغَآئِظُونَ ۵۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
و ما را به خشم آوردهاند،
تفسیر
وَإِنَّا لَجَمِيعٌ حَٰذِرُونَ ۵۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
و ما همگى آماده پيكاريم.
تفسیر
فَأَخۡرَجۡنَٰهُم مِّن جَنَّٰتٍ وَعُيُونٍ ۵۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
پس ايشان را از باغها و چشمهسارها بيرون كرديم،
تفسیر
وَكُنُوزٍ وَمَقَامٍ كَرِيمٍ ۵۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
و از گنجها و خانههاى نيكو،
تفسیر
كَذَٰلِكَۖ وَأَوۡرَثۡنَٰهَا بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ ۵۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
بدين سان همه را به بنى اسرائيل وا گذاشتيم.
تفسیر
فَأَتۡبَعُوهُم مُّشۡرِقِينَ ۶۰
فارسی عبدالمحمد آیتی
فرعونيان به هنگام برآمدن آفتاب از پى آنها رفتند.
تفسیر
فَلَمَّا تَرَٰٓءَا ٱلۡجَمۡعَانِ قَالَ أَصۡحَٰبُ مُوسَىٰٓ إِنَّا لَمُدۡرَكُونَ ۶۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
چون آن دو گروه يكديگر را ديدند، ياران موسى گفتند: گرفتار آمديم.
تفسیر
قَالَ كـَلَّآۖ إِنَّ مَعِيَ رَبِّي سَيَهۡدِينِ ۶۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفت: هرگز. پروردگار من با من است و مرا راه خواهد نمود.
تفسیر
فَأَوۡحَيۡنَآ إِلَىٰ مُوسَىٰٓ أَنِ ٱضۡرِب بِّعَصَاكَ ٱلۡبَحۡرَۖ فَٱنفَلَقَ فَكَانَ كُلُّ فِرۡقٍ كَٱلطَّوۡدِ ٱلۡعَظِيمِ ۶۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
پس به موسى وحى كرديم كه: عصايت را بر دريا بزن. دريا بشكافت و هر پاره چون كوهى عظيم گشت.
تفسیر
وَأَزۡلَفۡنَا ثَمَّ ٱلۡأٓخَرِينَ ۶۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
و آن گروه ديگر را نيز به دريا رسانديم.
تفسیر
وَأَنجَيۡنَا مُوسَىٰ وَمَن مَّعَهُۥٓ أَجۡمَعِينَ ۶۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
موسى و همه همراهانش را رهانيديم.
تفسیر
ثُمَّ أَغۡرَقۡنَا ٱلۡأٓخَرِينَ ۶۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
و آن ديگران را غرقه ساختيم.
تفسیر
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةًۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ۶۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
هرآينه در اين عبرتى است، و بيشترينشان ايمان نياوردند.
تفسیر
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ۶۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
هرآينه پروردگار تو پيروزمند و بخشنده است.
تفسیر
وَٱتۡلُ عَلَيۡهِمۡ نَبَأَ إِبۡرَٰهِيمَ ۶۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
و داستان ابراهيم را برايشان تلاوت كن.
تفسیر
إِذۡ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوۡمِهِۦ مَا تَعۡبُدُونَ ۷۰
فارسی عبدالمحمد آیتی
آنگاه كه به پدر و قوم خود گفت: چه مىپرستيد؟
تفسیر
قَالُواْ نَعۡبُدُ أَصۡنَامًا فَنَظَلُّ لَهَا عَٰكِفِينَ ۷۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفتند: بتانى را مىپرستيم و معتكف آستانشان هستيم.
تفسیر
قَالَ هَلۡ يَسۡمَعُونَكُمۡ إِذۡ تَدۡعُونَ ۷۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفت: آيا وقتى آنها را مىخوانيد صدايتان را مىشنوند؟
تفسیر
أَوۡ يَنفَعُونَكُمۡ أَوۡ يَضُرُّونَ ۷۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
يا براى شما سود و زيانى دارند؟
تفسیر
قَالُواْ بَلۡ وَجَدۡنَآ ءَابَآءَنَا كَذَٰلِكَ يَفۡعَلُونَ ۷۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفتند: نه، پدرانمان را ديدهايم كه چنين مىكردهاند.
تفسیر
قَالَ أَفَرَءَيۡتُم مَّا كُنتُمۡ تَعۡبُدُونَ ۷۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفت: آيا مىدانيد كه چه مىپرستيدهايد،
تفسیر
أَنتُمۡ وَءَابَآؤُكُمُ ٱلۡأَقۡدَمُونَ ۷۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
شما و نياكانتان؟
تفسیر
فَإِنَّهُمۡ عَدُوٌّ لِّيٓ إِلَّا رَبَّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ۷۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
آنها دشمنان منند، ولى پروردگار جهانيان دوست من است:
تفسیر
ٱلَّذِي خَلَقَنِي فَهُوَ يَهۡدِينِ ۷۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
آن كه مرا بيافريده سپس راهنماييم مىكند،
تفسیر
وَٱلَّذِي هُوَ يُطۡعِمُنِي وَيَسۡقِينِ ۷۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
و آن كه به من طعام مىدهد و مرا سيراب مىسازد،
تفسیر
وَإِذَا مَرِضۡتُ فَهُوَ يَشۡفِينِ ۸۰
فارسی عبدالمحمد آیتی
و چون بيمار شوم شفايم مىبخشد،
تفسیر
وَٱلَّذِي يُمِيتُنِي ثُمَّ يُحۡيِينِ ۸۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
و آن كه مرا مىميراند و سپس زنده مىكند،
تفسیر
وَٱلَّذِيٓ أَطۡمَعُ أَن يَغۡفِرَ لِي خَطِيٓـَٔتِي يَوۡمَ ٱلدِّينِ ۸۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
و آن كه اميد مىدارم كه در روز قيامت خطايم را ببخشايد.
تفسیر
رَبِّ هَبۡ لِي حُكۡمًا وَأَلۡحِقۡنِي بِٱلصَّٰلِحِينَ ۸۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
اى پروردگار من، مرا حكمت بخش و مرا به شايستگان بپيوند.
تفسیر
وَٱجۡعَل لِّي لِسَانَ صِدۡقٍ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ ۸۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
و ذكر جميل مرا در دهان آيندگان انداز.
تفسیر
وَٱجۡعَلۡنِي مِن وَرَثَةِ جَنَّةِ ٱلنَّعِيمِ ۸۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
و مرا از وارثان بهشت پرنعمت قرار ده.
تفسیر
وَٱغۡفِرۡ لِأَبِيٓ إِنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلضَّآلِّينَ ۸۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
و پدرم را بيامرز كه از گمراهان است.
تفسیر
وَلَا تُخۡزِنِي يَوۡمَ يُبۡعَثُونَ ۸۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
و در روز قيامت مرا رسوا مساز:
تفسیر
يَوۡمَ لَا يَنفَعُ مَالٌ وَلَا بَنُونَ ۸۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
روزى كه نه مال سود مىدهد و نه فرزندان.
تفسیر
إِلَّا مَنۡ أَتَى ٱللَّهَ بِقَلۡبٍ سَلِيمٍ ۸۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
مگر آن كس كه با قلبى رسته از شرك به نزد خدا بيايد.
تفسیر
وَأُزۡلِفَتِ ٱلۡجَنَّةُ لِلۡمُتَّقِينَ ۹۰
فارسی عبدالمحمد آیتی
و بهشت را براى پرهيزگاران نزديك آرند.
تفسیر
وَبُرِّزَتِ ٱلۡجَحِيمُ لِلۡغَاوِينَ ۹۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
و جهنم را در نظر كافران آشكار كنند.
تفسیر
وَقِيلَ لَهُمۡ أَيۡنَ مَا كُنتُمۡ تَعۡبُدُونَ ۹۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
به آنها گويند: چيزهايى كه سواى خداى يكتا مىپرستيديد، كجايند؟
تفسیر
مِن دُونِ ٱللَّهِ هَلۡ يَنصُرُونَكُمۡ أَوۡ يَنتَصِرُونَ ۹۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
آيا ياريتان مىكنند، يا خود يارى مىجويند؟
تفسیر
فَكُبۡكِبُواْ فِيهَا هُمۡ وَٱلۡغَاوُۥنَ ۹۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
آنها و كافران را سرنگون در جهنم اندازند،
تفسیر
وَجُنُودُ إِبۡلِيسَ أَجۡمَعُونَ ۹۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
و همه سپاهيان ابليس را.
تفسیر
قَالُواْ وَهُمۡ فِيهَا يَخۡتَصِمُونَ ۹۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
و در حالى كه در جهنم با يكديگر به نزاع پرداختهاند، مىگويند:
تفسیر
تَٱللَّهِ إِن كُنَّا لَفِي ضَلَٰلٍ مُّبِينٍ ۹۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
به خدا سوگند كه ما در گمراهى آشكار بوديم،
تفسیر
إِذۡ نُسَوِّيكُم بِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ۹۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
آنگاه كه شما را با پروردگار جهانيان برابر مىدانستيم.
تفسیر
وَمَآ أَضَلَّنَآ إِلَّا ٱلۡمُجۡرِمُونَ ۹۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
و ما را جز مجرمان گمراه نساختند.
تفسیر
فَمَا لَنَا مِن شَٰفِعِينَ ۱۰۰
فارسی عبدالمحمد آیتی
و اكنون ما را شفيعانى نيست.
تفسیر
وَلَا صَدِيقٍ حَمِيمٍ ۱۰۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
و ما را دوست مهربانى نيست.
تفسیر
فَلَوۡ أَنَّ لَنَا كَرَّةً فَنَكُونَ مِنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ۱۰۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
كاش بار ديگر به دنيا باز گرديم تا از مؤمنان گرديم.
تفسیر
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةًۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ۱۰۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
در اين عبرتى است، و بيشترينشان ايمان نياوردند.
تفسیر
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ۱۰۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
هر آينه پروردگار تو پيروزمند و مهربان است.
تفسیر
كَذَّبَتۡ قَوۡمُ نُوحٍ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ۱۰۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
قوم نوح پيامبران را تكذيب كردند.
تفسیر
إِذۡ قَالَ لَهُمۡ أَخُوهُمۡ نُوحٌ أَلَا تَتَّقُونَ ۱۰۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
آنگاه كه برادرشان نوح به آنها گفت: آيا پروا نمىكنيد؟
تفسیر
إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٌ ۱۰۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
من براى شما پيامبرى امين هستم.
تفسیر
فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ۱۰۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
از خدا بترسيد و از من اطاعت كنيد.
تفسیر
وَمَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ۱۰۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
من از شما در برابر هدايت خود مزدى نمىطلبم. مزد من تنها بر عهده پروردگار جهانيان است.
تفسیر
فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ۱۱۰
فارسی عبدالمحمد آیتی
پس، از خدا بترسيد و از من اطاعت كنيد.
تفسیر
۞ قَالُوٓاْ أَنُؤۡمِنُ لَكَ وَٱتَّبَعَكَ ٱلۡأَرۡذَلُونَ ۱۱۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفتند: آيا به تو ايمان بياوريم و حال آنكه فرومايگان پيرو تو هستند؟
تفسیر
قَالَ وَمَا عِلۡمِي بِمَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ۱۱۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفت: دانش من به كارهايى كه مىكنند نمىرسد.
تفسیر
إِنۡ حِسَابُهُمۡ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّيۖ لَوۡ تَشۡعُرُونَ ۱۱۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
اگر مىفهميد، حسابشان تنها با پروردگار من است.
تفسیر
وَمَآ أَنَا۠ بِطَارِدِ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ۱۱۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
و من مؤمنان را طرد نمىكنم.
تفسیر
إِنۡ أَنَا۠ إِلَّا نَذِيرٌ مُّبِينٌ ۱۱۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
جز بيمدهندهاى آشكار نيستم.
تفسیر
قَالُواْ لَئِن لَّمۡ تَنتَهِ يَٰنُوحُ لَتَكُونَنَّ مِنَ ٱلۡمَرۡجُومِينَ ۱۱۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفتند: اى نوح، اگر بس نكنى، سنگسار مىشوى.
تفسیر
قَالَ رَبِّ إِنَّ قَوۡمِي كَذَّبُونِ ۱۱۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفت: اى پروردگار من، قوم من مرا تكذيب مىكنند.
تفسیر
فَٱفۡتَحۡ بَيۡنِي وَبَيۡنَهُمۡ فَتۡحًا وَنَجِّنِي وَمَن مَّعِيَ مِنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ۱۱۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
ميان من و آنها راهى برگشاى و مرا و مؤمنان همراه مرا رهايى بخش.
تفسیر
فَأَنجَيۡنَٰهُ وَمَن مَّعَهُۥ فِي ٱلۡفُلۡكِ ٱلۡمَشۡحُونِ ۱۱۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
او و همراهانش را در آن كشتى انباشته، نجات داديم.
تفسیر
ثُمَّ أَغۡرَقۡنَا بَعۡدُ ٱلۡبَاقِينَ ۱۲۰
فارسی عبدالمحمد آیتی
و باقى را غرقه كرديم.
تفسیر
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةًۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ۱۲۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
هرآينه در اين عبرتى است، و بيشترينشان ايمان نياوردند.
تفسیر
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ۱۲۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
هرآينه پروردگار تو پيروزمند و مهربان است.
تفسیر
كَذَّبَتۡ عَادٌ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ۱۲۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
قوم عاد پيامبران را تكذيب كردند.
تفسیر
إِذۡ قَالَ لَهُمۡ أَخُوهُمۡ هُودٌ أَلَا تَتَّقُونَ ۱۲۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
آنگاه كه برادرشان هود گفت: آيا پروا نمىكنيد؟
تفسیر
إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٌ ۱۲۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
من براى شما پيامبرى امين هستم.
تفسیر
فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ۱۲۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
از خدا بترسيد و از من اطاعت كنيد.
تفسیر
وَمَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ۱۲۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
من از شما در برابر هدايت خود مزدى نمىطلبم. مزد من تنها بر عهده پروردگار جهانيان است.
تفسیر
أَتَبۡنُونَ بِكُلِّ رِيعٍ ءَايَةً تَعۡبَثُونَ ۱۲۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
آيا بر فراز هر بلندى به بيهودگى برجى برمىآوريد؟
تفسیر
وَتَتَّخِذُونَ مَصَانِعَ لَعَلَّكُمۡ تَخۡلُدُونَ ۱۲۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
و بدين پندار كه همواره زندهايد كوشكهايى بنا مىكنيد؟
تفسیر
وَإِذَا بَطَشۡتُم بَطَشۡتُمۡ جَبَّارِينَ ۱۳۰
فارسی عبدالمحمد آیتی
و چون انتقام گيريد چون جباران انتقام مىگيريد؟
تفسیر
فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ۱۳۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
پس، از خدا بترسيد و از من اطاعت كنيد.
تفسیر
وَٱتَّقُواْ ٱلَّذِيٓ أَمَدَّكُم بِمَا تَعۡلَمُونَ ۱۳۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
و بترسيد از آن خدايى كه آنچه را كه مىدانيد، به شما عطا كرده است.
تفسیر
أَمَدَّكُم بِأَنۡعَٰمٍ وَبَنِينَ ۱۳۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
و به شما چارپايان و فرزندان ارزانى داشته است،
تفسیر
وَجَنَّٰتٍ وَعُيُونٍ ۱۳۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
و باغها و چشمهساران.
تفسیر
إِنِّيٓ أَخَافُ عَلَيۡكُمۡ عَذَابَ يَوۡمٍ عَظِيمٍ ۱۳۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
من از عذاب روزى بزرگ بر شما بيمناكم.
تفسیر
قَالُواْ سَوَآءٌ عَلَيۡنَآ أَوَعَظۡتَ أَمۡ لَمۡ تَكُن مِّنَ ٱلۡوَٰعِظِينَ ۱۳۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفتند: براى ما يكسان است كه ما را اندرز دهى يا اندرز ندهى.
تفسیر
إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا خُلُقُ ٱلۡأَوَّلِينَ ۱۳۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
اينها جز همان دروغ و نيرنگ پيشينيان نيست.
تفسیر
وَمَا نَحۡنُ بِمُعَذَّبِينَ ۱۳۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
و ما عذاب نخواهيم شد.
تفسیر
فَكَذَّبُوهُ فَأَهۡلَكۡنَٰهُمۡۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةًۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ۱۳۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
پس تكذيبش كردند و ما آنان را هلاك كرديم. هرآينه در اين عبرتى است، و بيشترينشان ايمان نياوردند.
تفسیر
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ۱۴۰
فارسی عبدالمحمد آیتی
هرآينه پروردگار تو پيروزمند و مهربان است.
تفسیر
كَذَّبَتۡ ثَمُودُ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ۱۴۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
قوم ثمود پيامبران را تكذيب كردند.
تفسیر
إِذۡ قَالَ لَهُمۡ أَخُوهُمۡ صَٰلِحٌ أَلَا تَتَّقُونَ ۱۴۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
آنگاه كه برادرشان صالح گفت: آيا پروا نمىكنيد؟
تفسیر
إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٌ ۱۴۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
من براى شما پيامبرى امين هستم.
تفسیر
فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ۱۴۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
از خدا بترسيد و از من اطاعت كنيد.
تفسیر
وَمَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ۱۴۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
من از شما در برابر هدايت خود مزدى نمىطلبم. مزد من تنها بر عهده پروردگار جهانيان است.
تفسیر
أَتُتۡرَكُونَ فِي مَا هَٰهُنَآ ءَامِنِينَ ۱۴۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
آيا پنداريد كه شما را در اين نعمتها، ايمن رها مىكنند؟
تفسیر
فِي جَنَّٰتٍ وَعُيُونٍ ۱۴۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
در باغها و چشمهسارها؟
تفسیر
وَزُرُوعٍ وَنَخۡلٍ طَلۡعُهَا هَضِيمٌ ۱۴۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
و كشتزارها و نخلها با آن شكوفههاى نرم و لطيف؟
تفسیر
وَتَنۡحِتُونَ مِنَ ٱلۡجِبَالِ بُيُوتًا فَٰرِهِينَ ۱۴۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
و شادمانه در كوهها خانههايى مىتراشيد؟
تفسیر
فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ۱۵۰
فارسی عبدالمحمد آیتی
پس، از خدا بترسيد و از من اطاعت كنيد.
تفسیر
وَلَا تُطِيعُوٓاْ أَمۡرَ ٱلۡمُسۡرِفِينَ ۱۵۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
و فرمان اين اسرافكاران را مپذيريد:
تفسیر
ٱلَّذِينَ يُفۡسِدُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَا يُصۡلِحُونَ ۱۵۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
اينان كه در زمين فساد مىكنند و اصلاح نمىكنند.
تفسیر
قَالُوٓاْ إِنَّمَآ أَنتَ مِنَ ٱلۡمُسَحَّرِينَ ۱۵۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفتند: جز اين نيست كه تو را جادو كردهاند.
تفسیر
مَآ أَنتَ إِلَّا بَشَرٌ مِّثۡلُنَا فَأۡتِ بِـَٔايَةٍ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ ۱۵۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
تو نيز بشرى همانند ما هستى. اگر راست مىگويى نشانهاى بياور.
تفسیر
قَالَ هَٰذِهِۦ نَاقَةٌ لَّهَا شِرۡبٌ وَلَكُمۡ شِرۡبُ يَوۡمٍ مَّعۡلُومٍ ۱۵۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفت: اين مادهشترِ من است. يك روز آب خوردن حق او باشد و يك روز حق شما.
تفسیر
وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوٓءٍ فَيَأۡخُذَكُمۡ عَذَابُ يَوۡمٍ عَظِيمٍ ۱۵۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
به آن آسيبى مرسانيد كه عذابِ روزى بزرگ شما را فرومىگيرد.
تفسیر
فَعَقَرُوهَا فَأَصۡبَحُواْ نَٰدِمِينَ ۱۵۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
آن را كشتند و پشيمان شدند.
تفسیر
فَأَخَذَهُمُ ٱلۡعَذَابُۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةًۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ۱۵۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
پس عذاب آنها فروگرفت. هرآينه در اين عبرتى است، و بيشترينشان ايمان نياوردند.
تفسیر
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ۱۵۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
هرآينه پروردگار تو پيروزمند و مهربان است.
تفسیر
كَذَّبَتۡ قَوۡمُ لُوطٍ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ۱۶۰
فارسی عبدالمحمد آیتی
قوم لوط پيامبران را تكذيب كردند.
تفسیر
إِذۡ قَالَ لَهُمۡ أَخُوهُمۡ لُوطٌ أَلَا تَتَّقُونَ ۱۶۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
آنگاه كه برادرشان لوط گفت: آيا پروا نمىكنيد؟
تفسیر
إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٌ ۱۶۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
من براى شما پيامبرى امين هستم.
تفسیر
فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ۱۶۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
از خدا بترسيد و از من اطاعت كنيد.
تفسیر
وَمَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ۱۶۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
من از شما در برابر هدايت خود مزدى نمىطلبم. مزد من تنها بر عهده پروردگار جهانيان است.
تفسیر
أَتَأۡتُونَ ٱلذُّكۡرَانَ مِنَ ٱلۡعَٰلَمِينَ ۱۶۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
چرا از ميان مردم جهان با نران مىآميزيد؟
تفسیر
وَتَذَرُونَ مَا خَلَقَ لَكُمۡ رَبُّكُم مِّنۡ أَزۡوَٰجِكُمۚ بَلۡ أَنتُمۡ قَوۡمٌ عَادُونَ ۱۶۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
و همسرانى را كه پروردگارتان برايتان آفريده است ترك مىگوييد؟ نه. شما مردمى متجاوز هستيد.
تفسیر
قَالُواْ لَئِن لَّمۡ تَنتَهِ يَٰلُوطُ لَتَكُونَنَّ مِنَ ٱلۡمُخۡرَجِينَ ۱۶۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفتند: اى لوط، اگر بس نكنى، از شهر بيرونت مىكنيم.
تفسیر
قَالَ إِنِّي لِعَمَلِكُم مِّنَ ٱلۡقَالِينَ ۱۶۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفت: من با كار شما دشمنم.
تفسیر
رَبِّ نَجِّنِي وَأَهۡلِي مِمَّا يَعۡمَلُونَ ۱۶۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
اى پروردگار من، مرا و كسانم را از عاقبت عملى كه مىكنند رهايى بخش.
تفسیر
فَنَجَّيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥٓ أَجۡمَعِينَ ۱۷۰
فارسی عبدالمحمد آیتی
او و همه كسانش را رهانيديم.
تفسیر
إِلَّا عَجُوزًا فِي ٱلۡغَٰبِرِينَ ۱۷۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
مگر پيرزنى كه خواست بماند.
تفسیر
ثُمَّ دَمَّرۡنَا ٱلۡأٓخَرِينَ ۱۷۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
سپس ديگران را هلاك كرديم.
تفسیر
وَأَمۡطَرۡنَا عَلَيۡهِم مَّطَرًاۖ فَسَآءَ مَطَرُ ٱلۡمُنذَرِينَ ۱۷۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
بر آنها بارانى بارانيديم و چه بد بود باران تهديدشدگان.
تفسیر
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةًۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ۱۷۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
هرآينه در اين عبرتى است، و بيشترينشان ايمان نياوردند.
تفسیر
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ۱۷۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
هرآينه پروردگار تو پيروزمند و مهربان است.
تفسیر
كَذَّبَ أَصۡحَٰبُ لۡـَٔيۡكَةِ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ۱۷۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
مردم اَيكه پيامبران را تكذيب كردند.
تفسیر
إِذۡ قَالَ لَهُمۡ شُعَيۡبٌ أَلَا تَتَّقُونَ ۱۷۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
آنگاه كه شعيب به آنها گفت: آيا پروا نمىكنيد؟
تفسیر
إِنِّي لَكُمۡ رَسُولٌ أَمِينٌ ۱۷۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
من براى شما پيامبرى امين هستم.
تفسیر
فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ ۱۷۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
از خدا بترسيد و از من اطاعت كنيد.
تفسیر
وَمَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ۱۸۰
فارسی عبدالمحمد آیتی
من از شما در برابر هدايت خود مزدى نمىطلبم. مزد من تنها بر عهده پروردگار جهانيان است.
تفسیر
۞ أَوۡفُواْ ٱلۡكَيۡلَ وَلَا تَكُونُواْ مِنَ ٱلۡمُخۡسِرِينَ ۱۸۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
پيمانه را تمام بپردازيد و كمفروشى مكنيد.
تفسیر
وَزِنُواْ بِٱلۡقِسۡطَاسِ ٱلۡمُسۡتَقِيمِ ۱۸۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
و با ترازوى درست وزن كنيد.
تفسیر
وَلَا تَبۡخَسُواْ ٱلنَّاسَ أَشۡيَآءَهُمۡ وَلَا تَعۡثَوۡاْ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُفۡسِدِينَ ۱۸۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
به مردم كم مدهيد و بىباكانه در زمين فساد مكنيد.
تفسیر
وَٱتَّقُواْ ٱلَّذِي خَلَقَكُمۡ وَٱلۡجِبِلَّةَ ٱلۡأَوَّلِينَ ۱۸۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
از آن كس كه شما و آفريدگان پيش از شما را آفريده است بترسيد.
تفسیر
قَالُوٓاْ إِنَّمَآ أَنتَ مِنَ ٱلۡمُسَحَّرِينَ ۱۸۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفتند: جز اين نيست كه تو را جادو كردهاند.
تفسیر
وَمَآ أَنتَ إِلَّا بَشَرٌ مِّثۡلُنَا وَإِن نَّظُنُّكَ لَمِنَ ٱلۡكَٰذِبِينَ ۱۸۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
تو نيز بشرى همانند ما هستى و مىپنداريم كه دروغ مىگويى.
تفسیر
فَأَسۡقِطۡ عَلَيۡنَا كِسَفًا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ ۱۸۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
اگر راست مىگويى، پارهاى از آسمان را بر سر ما انداز.
تفسیر
قَالَ رَبِّيٓ أَعۡلَمُ بِمَا تَعۡمَلُونَ ۱۸۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفت: پروردگار من به كارى كه مىكنيد داناتر است.
تفسیر
فَكَذَّبُوهُ فَأَخَذَهُمۡ عَذَابُ يَوۡمِ ٱلظُّلَّةِۚ إِنَّهُۥ كَانَ عَذَابَ يَوۡمٍ عَظِيمٍ ۱۸۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
پس تكذيبش كردند و در آن روز ابرى، عذاب آنان را فرو گرفت. و آن عذاب روزى بزرگ بود.
تفسیر
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةًۖ وَمَا كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّؤۡمِنِينَ ۱۹۰
فارسی عبدالمحمد آیتی
هرآينه در اين عبرتى است، و بيشترينشان ايمان نياوردند.
تفسیر
وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ۱۹۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
هرآينه پروردگار تو پيروزمند و مهربان است.
تفسیر
وَإِنَّهُۥ لَتَنزِيلُ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ۱۹۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
و اين كتاب، نازل شده از جانب پروردگار جهانيان است.
تفسیر
نَزَلَ بِهِ ٱلرُّوحُ ٱلۡأَمِينُ ۱۹۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
آن را روحالامين نازل كرده است،
تفسیر
عَلَىٰ قَلۡبِكَ لِتَكُونَ مِنَ ٱلۡمُنذِرِينَ ۱۹۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
بر دل تو، تا از بيمدهندگان باشى.
تفسیر
بِلِسَانٍ عَرَبِيٍّ مُّبِينٍ ۱۹۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
به زبان عربى روشن.
تفسیر
وَإِنَّهُۥ لَفِي زُبُرِ ٱلۡأَوَّلِينَ ۱۹۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
و آن در نوشتههاى پيشينيان نيز هست.
تفسیر
أَوَلَمۡ يَكُن لَّهُمۡ ءَايَةً أَن يَعۡلَمَهُۥ عُلَمَٰٓؤُاْ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ ۱۹۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
آيا اين نشانه برايشان بسنده نيست كه علماى بنىاسرائيل از آن آگاهند؟
تفسیر
وَلَوۡ نَزَّلۡنَٰهُ عَلَىٰ بَعۡضِ ٱلۡأَعۡجَمِينَ ۱۹۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
اگر آن را بر يكى از عجمان نازل كرده بوديم،
تفسیر
فَقَرَأَهُۥ عَلَيۡهِم مَّا كَانُواْ بِهِۦ مُؤۡمِنِينَ ۱۹۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
و بر ايشان مىخواندش، بدان ايمان نمىآوردند.
تفسیر
كَذَٰلِكَ سَلَكۡنَٰهُ فِي قُلُوبِ ٱلۡمُجۡرِمِينَ ۲۰۰
فارسی عبدالمحمد آیتی
بدينسان قرآن را در دلهاى مجرمان راه داديم.
تفسیر
لَا يُؤۡمِنُونَ بِهِۦ حَتَّىٰ يَرَوُاْ ٱلۡعَذَابَ ٱلۡأَلِيمَ ۲۰۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
بدان ايمان نمىآورند تا عذاب دردآور را بنگرند.
تفسیر
فَيَأۡتِيَهُم بَغۡتَةً وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ ۲۰۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
و آن عذاب ناگهان و بىخبر بر آنان فرود مىآيد.
تفسیر
فَيَقُولُواْ هَلۡ نَحۡنُ مُنظَرُونَ ۲۰۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
مىگويند: آيا ما را مهلتى خواهند داد؟
تفسیر
أَفَبِعَذَابِنَا يَسۡتَعۡجِلُونَ ۲۰۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
آيا به عذاب ما مىشتابند؟
تفسیر
أَفَرَءَيۡتَ إِن مَّتَّعۡنَٰهُمۡ سِنِينَ ۲۰۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
ديدى كه هر چند سالها برخوردارشان ساختيم،
تفسیر
ثُمَّ جَآءَهُم مَّا كَانُواْ يُوعَدُونَ ۲۰۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
باز هم عذابى كه به آنها وعده شده بود بر سرشان آمد،
تفسیر
مَآ أَغۡنَىٰ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يُمَتَّعُونَ ۲۰۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
آن برخورداريها به حالشان سود نكرد؟
تفسیر
وَمَآ أَهۡلَكۡنَا مِن قَرۡيَةٍ إِلَّا لَهَا مُنذِرُونَ ۲۰۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
ما هيچ قريهاى را هلاك نكرديم جز آنكه برايشان بيمدهندگانى بودند.
تفسیر
ذِكۡرَىٰ وَمَا كُنَّا ظَٰلِمِينَ ۲۰۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
تا پندشان دهند. زيرا ما ستمكار نيستيم.
تفسیر
وَمَا تَنَزَّلَتۡ بِهِ ٱلشَّيَٰطِينُ ۲۱۰
فارسی عبدالمحمد آیتی
و اين قرآن را شياطين نازل نكردهاند.
تفسیر
وَمَا يَنۢبَغِي لَهُمۡ وَمَا يَسۡتَطِيعُونَ ۲۱۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
آنان نه درخور اين كارند و نه توان آن دارند.
تفسیر
إِنَّهُمۡ عَنِ ٱلسَّمۡعِ لَمَعۡزُولُونَ ۲۱۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
شياطين را از شنيدن وحى معزول داشتهاند.
تفسیر
فَلَا تَدۡعُ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ فَتَكُونَ مِنَ ٱلۡمُعَذَّبِينَ ۲۱۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
پس با خداى يكتا خداى ديگرى را مخوان تا مباد در شمار مستحقان عذاب درآيى.
تفسیر
وَأَنذِرۡ عَشِيرَتَكَ ٱلۡأَقۡرَبِينَ ۲۱۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
خويشاوندان نزديكت را بترسان.
تفسیر
وَٱخۡفِضۡ جَنَاحَكَ لِمَنِ ٱتَّبَعَكَ مِنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ۲۱۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
در برابر هر يك از مؤمنان كه از تو پيروى مىكند بال فروتنى فرودآر.
تفسیر
فَإِنۡ عَصَوۡكَ فَقُلۡ إِنِّي بَرِيٓءٌ مِّمَّا تَعۡمَلُونَ ۲۱۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
و اگر بر تو عصيان ورزيدند بگو: من از كارهاى شما بيزارم.
تفسیر
وَتَوَكَّلۡ عَلَى ٱلۡعَزِيزِ ٱلرَّحِيمِ ۲۱۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
و بر خداى پيروزمند مهربان توكل كن.
تفسیر
ٱلَّذِي يَرَىٰكَ حِينَ تَقُومُ ۲۱۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
آن كه تو را مىبيند آنگاه كه برمىخيزى.
تفسیر
وَتَقَلُّبَكَ فِي ٱلسَّٰجِدِينَ ۲۱۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
و نماز خواندنت را با ديگر نمازگزاران مىبيند.
تفسیر
إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ ۲۲۰
فارسی عبدالمحمد آیتی
هرآينه اوست شنواى دانا.
تفسیر
هَلۡ أُنَبِّئُكُمۡ عَلَىٰ مَن تَنَزَّلُ ٱلشَّيَٰطِينُ ۲۲۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
آيا شما را آگاه كنم كه شياطين بر چه كسى نازل مىشوند؟
تفسیر
تَنَزَّلُ عَلَىٰ كُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٍ ۲۲۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
بر هر بسيار دروغگوى گنهكار نازل مىشوند.
تفسیر
يُلۡقُونَ ٱلسَّمۡعَ وَأَكۡثَرُهُمۡ كَٰذِبُونَ ۲۲۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
گوش فرا مىدهند و بيشترينشان دروغگويانند.
تفسیر
وَٱلشُّعَرَآءُ يَتَّبِعُهُمُ ٱلۡغَاوُۥنَ ۲۲۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
و گمراهان از پى شاعران مىروند.
تفسیر
أَلَمۡ تَرَ أَنَّهُمۡ فِي كُلِّ وَادٍ يَهِيمُونَ ۲۲۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
آيا نديدهاى كه شاعران در هر واديى سرگشتهاند؟
تفسیر
وَأَنَّهُمۡ يَقُولُونَ مَا لَا يَفۡعَلُونَ ۲۲۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
و چيزها مىگويند كه خود عمل نمىكنند؟
تفسیر
إِلَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَذَكَرُواْ ٱللَّهَ كَثِيرًا وَٱنتَصَرُواْ مِنۢ بَعۡدِ مَا ظُلِمُواْۗ وَسَيَعۡلَمُ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓاْ أَيَّ مُنقَلَبٍ يَنقَلِبُونَ ۲۲۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
مگر آنان كه ايمان آوردند و كارهاى شايسته كردند و خدا را فراوان ياد كردند و چون مورد ستم واقع شدند انتقام گرفتند. و ستمكاران به زودى خواهند دانست كه به چه مكانى باز مىگردند.
تفسیر
سُورَةُ النمل
سوره ۲۷ مکی ۹۳ آیه صفحه ۳۷۷
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
طسٓۚ تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱلۡقُرۡءَانِ وَكِتَابٍ مُّبِينٍ ۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
طا، سين. اين است آيات قرآن و كتاب روشنگر.
تفسیر
هُدًى وَبُشۡرَىٰ لِلۡمُؤۡمِنِينَ ۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
رهنمون و مژدهاى است براى مؤمنان:
تفسیر
ٱلَّذِينَ يُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُؤۡتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَهُم بِٱلۡأٓخِرَةِ هُمۡ يُوقِنُونَ ۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
آنان كه نماز مىگزارند و زكات مىدهند و به روز قيامت يقين دارند.
تفسیر
إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ زَيَّنَّا لَهُمۡ أَعۡمَٰلَهُمۡ فَهُمۡ يَعۡمَهُونَ ۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
اعمال آنهايى را كه به آخرت ايمان ندارند در نظرشان بياراستيم. از اين روى سرگشته ماندهاند.
تفسیر
أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ لَهُمۡ سُوٓءُ ٱلۡعَذَابِ وَهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ هُمُ ٱلۡأَخۡسَرُونَ ۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
ايشان همان كسانند كه عذاب سخت از آن آنهاست و در آخرت زيانكارترند.
تفسیر
وَإِنَّكَ لَتُلَقَّى ٱلۡقُرۡءَانَ مِن لَّدُنۡ حَكِيمٍ عَلِيمٍ ۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
تو كسى هستى كه قرآن از جانب خداى حكيم و دانا به تو تلقين مىشود.
تفسیر
إِذۡ قَالَ مُوسَىٰ لِأَهۡلِهِۦٓ إِنِّيٓ ءَانَسۡتُ نَارًا سَـَٔاتِيكُم مِّنۡهَا بِخَبَرٍ أَوۡ ءَاتِيكُم بِشِهَابٍ قَبَسٍ لَّعَلَّكُمۡ تَصۡطَلُونَ ۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
موسى به خانواده خود گفت: من از دور آتشى ديدم، زودا كه از آن برايتان خبرى بياورم يا پاره آتشى. شايد گرم شويد.
تفسیر
فَلَمَّا جَآءَهَا نُودِيَ أَنۢ بُورِكَ مَن فِي ٱلنَّارِ وَمَنۡ حَوۡلَهَا وَسُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
چون به آتش رسيد، ندايش دادند كه بركت داده شده، آن كه درون آتش است و آن كه در كنار آن است. و منزه است خداى يكتا، آن پروردگار جهانيان.
تفسیر
يَٰمُوسَىٰٓ إِنَّهُۥٓ أَنَا ٱللَّهُ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
اى موسى، من خداى پيروزمند حكيم هستم.
تفسیر
وَأَلۡقِ عَصَاكَۚ فَلَمَّا رَءَاهَا تَهۡتَزُّ كَأَنَّهَا جَآنٌّ وَلَّىٰ مُدۡبِرًا وَلَمۡ يُعَقِّبۡۚ يَٰمُوسَىٰ لَا تَخَفۡ إِنِّي لَا يَخَافُ لَدَيَّ ٱلۡمُرۡسَلُونَ ۱۰
فارسی عبدالمحمد آیتی
عصايت را بيفكن. چون ديدش كه همانند مارى مىجنبد، گريزان بازگشت و به عقب ننگريست. اى موسى، مترس. پيامبران نبايد كه در نزد من بترسند.
تفسیر
إِلَّا مَن ظَلَمَ ثُمَّ بَدَّلَ حُسۡنَۢا بَعۡدَ سُوٓءٍ فَإِنِّي غَفُورٌ رَّحِيمٌ ۱۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
مگر كسى كه مرتكب گناهى شده باشد و پس از بدكارى، نيكوكار شود. زيرا من آمرزنده و مهربانم.
تفسیر
وَأَدۡخِلۡ يَدَكَ فِي جَيۡبِكَ تَخۡرُجۡ بَيۡضَآءَ مِنۡ غَيۡرِ سُوٓءٍۖ فِي تِسۡعِ ءَايَٰتٍ إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ وَقَوۡمِهِۦٓۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ قَوۡمًا فَٰسِقِينَ ۱۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
دستت را در گريبان ببر تا بىهيچ آسيبى سفيد بيرون آيد. با نه نشانه نزد فرعون و قومش برو كه مردمى عصيانگرند.
تفسیر
فَلَمَّا جَآءَتۡهُمۡ ءَايَٰتُنَا مُبۡصِرَةً قَالُواْ هَٰذَا سِحۡرٌ مُّبِينٌ ۱۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
چون نشانههاى روشنگر ما را ديدند گفتند: اين جادويى آشكار است.
تفسیر
وَجَحَدُواْ بِهَا وَٱسۡتَيۡقَنَتۡهَآ أَنفُسُهُمۡ ظُلۡمًا وَعُلُوًّاۚ فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُفۡسِدِينَ ۱۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
با آنكه در دل به آن يقين آورده بودند، ولى از روى ستم و برترىجويى انكارش كردند. پس بنگر كه عاقبت تبهكاران چگونه بود.
تفسیر
وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا دَاوُۥدَ وَسُلَيۡمَٰنَ عِلۡمًاۖ وَقَالَا ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ ٱلَّذِي فَضَّلَنَا عَلَىٰ كَثِيرٍ مِّنۡ عِبَادِهِ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ۱۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
ما به داود و سليمان دانش داديم. گفتند: سپاس از آن خدايى است كه ما را بر بسيارى از بندگان مؤمن خود برترى داد.
تفسیر
وَوَرِثَ سُلَيۡمَٰنُ دَاوُۥدَۖ وَقَالَ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ عُلِّمۡنَا مَنطِقَ ٱلطَّيۡرِ وَأُوتِينَا مِن كُلِّ شَيۡءٍۖ إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلۡفَضۡلُ ٱلۡمُبِينُ ۱۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
و سليمان وارث داود شد و گفت: اى مردم، به ما زبان مرغان آموختند و از هر نعمتى ارزانى داشتند. و اين عنايتى است آشكار.
تفسیر
وَحُشِرَ لِسُلَيۡمَٰنَ جُنُودُهُۥ مِنَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِ وَٱلطَّيۡرِ فَهُمۡ يُوزَعُونَ ۱۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
سپاهيان سليمان از جن و آدمى و پرنده گرد آمدند و آنها به صف مىرفتند.
تفسیر
حَتَّىٰٓ إِذَآ أَتَوۡاْ عَلَىٰ وَادِ ٱلنَّمۡلِ قَالَتۡ نَمۡلَةٌ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّمۡلُ ٱدۡخُلُواْ مَسَٰكِنَكُمۡ لَا يَحۡطِمَنَّكُمۡ سُلَيۡمَٰنُ وَجُنُودُهُۥ وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ ۱۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
تا به وادى مورچگان رسيدند. مورچهاى گفت: اى مورچگان، به لانههاى خود برويد تا سليمان و لشكريانش شما را بىخبر در هم نكوبند.
تفسیر
فَتَبَسَّمَ ضَاحِكًا مِّن قَوۡلِهَا وَقَالَ رَبِّ أَوۡزِعۡنِيٓ أَنۡ أَشۡكُرَ نِعۡمَتَكَ ٱلَّتِيٓ أَنۡعَمۡتَ عَلَيَّ وَعَلَىٰ وَٰلِدَيَّ وَأَنۡ أَعۡمَلَ صَٰلِحًا تَرۡضَىٰهُ وَأَدۡخِلۡنِي بِرَحۡمَتِكَ فِي عِبَادِكَ ٱلصَّٰلِحِينَ ۱۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
سليمان از سخن او لبخند زد و گفت: اى پروردگار من، مرا وادار تا سپاس نعمت تو را كه بر من و پدر و مادر من ارزانى داشتهاى به جاى آورم و كارهاى شايستهاى كنم كه تو خشنود شوى، و مرا به رحمت خود در شمار بندگان شايستهات درآور.
تفسیر
وَتَفَقَّدَ ٱلطَّيۡرَ فَقَالَ مَالِيَ لَآ أَرَى ٱلۡهُدۡهُدَ أَمۡ كَانَ مِنَ ٱلۡغَآئِبِينَ ۲۰
فارسی عبدالمحمد آیتی
در ميان مرغان جستجو كرد و گفت: چرا هدهد را نمىبينم، آيا از غايبشدگان است؟
تفسیر
لَأُعَذِّبَنَّهُۥ عَذَابًا شَدِيدًا أَوۡ لَأَاْذۡبَحَنَّهُۥٓ أَوۡ لَيَأۡتِيَنِّي بِسُلۡطَٰنٍ مُّبِينٍ ۲۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
به سختترين وجهى عذابش مىكنم يا سرش را مىبرم، مگر آنكه براى من دليلى روشن بياورد.
تفسیر
فَمَكَثَ غَيۡرَ بَعِيدٍ فَقَالَ أَحَطتُ بِمَا لَمۡ تُحِطۡ بِهِۦ وَجِئۡتُكَ مِن سَبَإِۭ بِنَبَإٍ يَقِينٍ ۲۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
درنگش به درازا نكشيد. بيامد و گفت: به چيزى دست يافتهام كه تو دست نيافته بودى و از سبا برايت خبرى درست آوردهام.
تفسیر
إِنِّي وَجَدتُّ ٱمۡرَأَةً تَمۡلِكُهُمۡ وَأُوتِيَتۡ مِن كُلِّ شَيۡءٍ وَلَهَا عَرۡشٌ عَظِيمٌ ۲۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
زنى را يافتم كه بر آنها پادشاهى مىكند. از هر نعمتى برخوردار است و تختى بزرگ دارد.
تفسیر
وَجَدتُّهَا وَقَوۡمَهَا يَسۡجُدُونَ لِلشَّمۡسِ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَزَيَّنَ لَهُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ أَعۡمَٰلَهُمۡ فَصَدَّهُمۡ عَنِ ٱلسَّبِيلِ فَهُمۡ لَا يَهۡتَدُونَ ۲۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
ديدم كه خود و مردمش به جاى خداى يكتا آفتاب را سجده مىكنند. و شيطان اعمالشان را در نظرشان بياراسته است و از راه خدا منحرفشان كرده است، چنان كه روى هدايت نخواهند ديد.
تفسیر
أَلَّاۤ يَسۡجُدُواْۤ لِلَّهِ ٱلَّذِي يُخۡرِجُ ٱلۡخَبۡءَ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَيَعۡلَمُ مَا تُخۡفُونَ وَمَا تُعۡلِنُونَ ۲۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
چرا خدايى را كه نهان آسمانها و زمين را آشكار مىكند و هر چه را پنهان مىداريد يا آشكار مىسازيد مىداند، سجده نكنند؟
تفسیر
ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ ٱلۡعَرۡشِ ٱلۡعَظِيمِ۩ ۲۶ ۩
فارسی عبدالمحمد آیتی
خداى يكتا كه هيچ خدايى جز او نيست. پروردگار عرش عظيم.
تفسیر
۞ قَالَ سَنَنظُرُ أَصَدَقۡتَ أَمۡ كُنتَ مِنَ ٱلۡكَٰذِبِينَ ۲۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفت: اكنون بنگريم كه راست گفتهاى يا در شمار دروغگويانى.
تفسیر
ٱذۡهَب بِّكِتَٰبِي هَٰذَا فَأَلۡقِهۡ إِلَيۡهِمۡ ثُمَّ تَوَلَّ عَنۡهُمۡ فَٱنظُرۡ مَاذَا يَرۡجِعُونَ ۲۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
اين نامه مرا ببر و بر آنها افكن، سپس به يكسو شو و بنگر كه چه جواب مىدهند.
تفسیر
قَالَتۡ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡمَلَؤُاْ إِنِّيٓ أُلۡقِيَ إِلَيَّ كِتَٰبٌ كَرِيمٌ ۲۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
آن گفت: اى بزرگان، نامهاى گرامى به سوى من افكنده شد.
تفسیر
إِنَّهُۥ مِن سُلَيۡمَٰنَ وَإِنَّهُۥ بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ ۳۰
فارسی عبدالمحمد آیتی
نامه از سليمان است و اين است: «به نام خداى بخشاينده مهربان.»
تفسیر
أَلَّا تَعۡلُواْ عَلَيَّ وَأۡتُونِي مُسۡلِمِينَ ۳۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
«بر من برترى مجوييد و به تسليم نزد من بياييد.»
تفسیر
قَالَتۡ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡمَلَؤُاْ أَفۡتُونِي فِيٓ أَمۡرِي مَا كُنتُ قَاطِعَةً أَمۡرًا حَتَّىٰ تَشۡهَدُونِ ۳۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
زن گفت: اى بزرگان، در كار من رأى بدهيد، كه تا شما حاضر نباشيد من هيچ كارى را فيصل نتوانم داد.
تفسیر
قَالُواْ نَحۡنُ أُوْلُواْ قُوَّةٍ وَأُوْلُواْ بَأۡسٍ شَدِيدٍ وَٱلۡأَمۡرُ إِلَيۡكِ فَٱنظُرِي مَاذَا تَأۡمُرِينَ ۳۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفتند: ما قدرتمندان و خداوندان نبرد سخت هستيم. كارها به دست توست. بنگر كه چه فرمان مىدهى.
تفسیر
قَالَتۡ إِنَّ ٱلۡمُلُوكَ إِذَا دَخَلُواْ قَرۡيَةً أَفۡسَدُوهَا وَجَعَلُوٓاْ أَعِزَّةَ أَهۡلِهَآ أَذِلَّةًۚ وَكَذَٰلِكَ يَفۡعَلُونَ ۳۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
زن گفت: پادشاهان چون به قريهاى درآيند، تباهش مىكنند و عزيزانش را ذليل مىسازند. آرى چنين كنند.
تفسیر
وَإِنِّي مُرۡسِلَةٌ إِلَيۡهِم بِهَدِيَّةٍ فَنَاظِرَةُۢ بِمَ يَرۡجِعُ ٱلۡمُرۡسَلُونَ ۳۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
من هديهاى نزدشان مىفرستم و مىنگرم كه قاصدان چه جواب مىآورند.
تفسیر
فَلَمَّا جَآءَ سُلَيۡمَٰنَ قَالَ أَتُمِدُّونَنِ بِمَالٍ فَمَآ ءَاتَىٰنِۦَ ٱللَّهُ خَيۡرٌ مِّمَّآ ءَاتَىٰكُمۚ بَلۡ أَنتُم بِهَدِيَّتِكُمۡ تَفۡرَحُونَ ۳۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
چون قاصد نزد سليمان آمد، سليمان گفت: آيا مىخواهيد به مال مرا يارى كنيد؟ آنچه خدا به من داده از آنچه به شما داده بهتر است. نه، شما به هديه خويش شادمان هستيد.
تفسیر
ٱرۡجِعۡ إِلَيۡهِمۡ فَلَنَأۡتِيَنَّهُم بِجُنُودٍ لَّا قِبَلَ لَهُم بِهَا وَلَنُخۡرِجَنَّهُم مِّنۡهَآ أَذِلَّةً وَهُمۡ صَٰغِرُونَ ۳۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
اكنون به نزدشان بازگرد. سپاهى بر سرشان مىكشيم كه هرگز طاقت آن را نداشته باشند. و به خوارى و خفت از آنجا بيرونشان مىكنيم.
تفسیر
قَالَ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡمَلَؤُاْ أَيُّكُمۡ يَأۡتِينِي بِعَرۡشِهَا قَبۡلَ أَن يَأۡتُونِي مُسۡلِمِينَ ۳۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفت: اى بزرگان، كدام يك از شما تخت او را -پيش از آنكه به تسليم نزد من آيند- برايم مىآورد؟
تفسیر
قَالَ عِفۡرِيتٌ مِّنَ ٱلۡجِنِّ أَنَا۠ ءَاتِيكَ بِهِۦ قَبۡلَ أَن تَقُومَ مِن مَّقَامِكَۖ وَإِنِّي عَلَيۡهِ لَقَوِيٌّ أَمِينٌ ۳۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
عفريتى از ميان جنها گفت: من، قبل از آنكه از جايت برخيزى، آن را نزد تو حاضر مىكنم، كه من بر اين كار هم توانايم و هم امين.
تفسیر
قَالَ ٱلَّذِي عِندَهُۥ عِلۡمٌ مِّنَ ٱلۡكِتَٰبِ أَنَا۠ ءَاتِيكَ بِهِۦ قَبۡلَ أَن يَرۡتَدَّ إِلَيۡكَ طَرۡفُكَۚ فَلَمَّا رَءَاهُ مُسۡتَقِرًّا عِندَهُۥ قَالَ هَٰذَا مِن فَضۡلِ رَبِّي لِيَبۡلُوَنِيٓ ءَأَشۡكُرُ أَمۡ أَكۡفُرُۖ وَمَن شَكَرَ فَإِنَّمَا يَشۡكُرُ لِنَفۡسِهِۦۖ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ رَبِّي غَنِيٌّ كَرِيمٌ ۴۰
فارسی عبدالمحمد آیتی
و آن كس كه از علم كتاب بهرهاى داشت گفت: من، پيش از آنكه چشم بر هم زنى، آن را نزد تو مىآورم. چون آن را نزد خود ديد، گفت: اين بخشش پروردگار من است، تا مرا بيازمايد كه سپاسگزارم يا كافر نعمت. پس هر كه سپاس گويد براى خود گفته است و هر كه كفران ورزد پروردگار من بىنياز و كريم است.
تفسیر
قَالَ نَكِّرُواْ لَهَا عَرۡشَهَا نَنظُرۡ أَتَهۡتَدِيٓ أَمۡ تَكُونُ مِنَ ٱلَّذِينَ لَا يَهۡتَدُونَ ۴۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفت: تختش را ديگرگون كنيد، ببينيم آن را باز مىشناسد يا از آنهاست كه باز نتوانند شناخت.
تفسیر
فَلَمَّا جَآءَتۡ قِيلَ أَهَٰكَذَا عَرۡشُكِۖ قَالَتۡ كَأَنَّهُۥ هُوَۚ وَأُوتِينَا ٱلۡعِلۡمَ مِن قَبۡلِهَا وَكُنَّا مُسۡلِمِينَ ۴۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
چون آمد گفتندش: آيا تخت تو چنين بود؟ گفت: گويى همان است. و ما پيش از اين آگاه شده بوديم و تسليم بودهايم.
تفسیر
وَصَدَّهَا مَا كَانَت تَّعۡبُدُ مِن دُونِ ٱللَّهِۖ إِنَّهَا كَانَتۡ مِن قَوۡمٍ كَٰفِرِينَ ۴۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
و او را از هر چه به جز خداى يكتا مىپرستيد، بازداشت. زيرا او در زمره كافران بود.
تفسیر
قِيلَ لَهَا ٱدۡخُلِي ٱلصَّرۡحَۖ فَلَمَّا رَأَتۡهُ حَسِبَتۡهُ لُجَّةً وَكَشَفَتۡ عَن سَاقَيۡهَاۚ قَالَ إِنَّهُۥ صَرۡحٌ مُّمَرَّدٌ مِّن قَوَارِيرَۗ قَالَتۡ رَبِّ إِنِّي ظَلَمۡتُ نَفۡسِي وَأَسۡلَمۡتُ مَعَ سُلَيۡمَٰنَ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ۴۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفتندش: به صحن قصر درآى. چون بديدش پنداشت كه آبگيرى ژرف است. دامن از ساقهايش برگرفت. سليمان گفت: اين صحنى است صاف از آبگينه. گفت: اى پروردگار من، من بر خويشتن ستم كردهام و اينك با سليمان در برابر پروردگار جهانيان تسليم شدم.
تفسیر
وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَآ إِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمۡ صَٰلِحًا أَنِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ فَإِذَا هُمۡ فَرِيقَانِ يَخۡتَصِمُونَ ۴۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
و بر قوم ثمود برادرشان صالح را فرستاديم كه: خداى يكتا را بپرستيد. ناگهان دو گروه شدند و با يكديگر به خصومت برخاستند.
تفسیر
قَالَ يَٰقَوۡمِ لِمَ تَسۡتَعۡجِلُونَ بِٱلسَّيِّئَةِ قَبۡلَ ٱلۡحَسَنَةِۖ لَوۡلَا تَسۡتَغۡفِرُونَ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمۡ تُرۡحَمُونَ ۴۶
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفت: اى قوم من، چرا پيش از نيكى بر بدى مىشتابيد؟ چرا از خدا آمرزش نمىخواهيد؟ شايد بر شما رحمت آورد.
تفسیر
قَالُواْ ٱطَّيَّرۡنَا بِكَ وَبِمَن مَّعَكَۚ قَالَ طَٰٓئِرُكُمۡ عِندَ ٱللَّهِۖ بَلۡ أَنتُمۡ قَوۡمٌ تُفۡتَنُونَ ۴۷
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفتند: ما تو را و يارانت را به فال بد گرفتهايم. گفت: جزاى شما نزد خداست. اينك مردمى فريبخورده هستيد.
تفسیر
وَكَانَ فِي ٱلۡمَدِينَةِ تِسۡعَةُ رَهۡطٍ يُفۡسِدُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَا يُصۡلِحُونَ ۴۸
فارسی عبدالمحمد آیتی
در شهر نه مرد ناصالح بودند كه در آن سرزمين فساد مىكردند نه اصلاح.
تفسیر
قَالُواْ تَقَاسَمُواْ بِٱللَّهِ لَنُبَيِّتَنَّهُۥ وَأَهۡلَهُۥ ثُمَّ لَنَقُولَنَّ لِوَلِيِّهِۦ مَا شَهِدۡنَا مَهۡلِكَ أَهۡلِهِۦ وَإِنَّا لَصَٰدِقُونَ ۴۹
فارسی عبدالمحمد آیتی
گفتند: به خدا سوگند خوريد كه بر او و كسانش شبيخون زنيم. و چون كسى به طلب خونش برخيزد، بگوييم: ما به هنگام هلاكت كسان او آنجا نبودهايم، و ما راست گفتاريم.
تفسیر
وَمَكَرُواْ مَكۡرًا وَمَكَرۡنَا مَكۡرًا وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ ۵۰
فارسی عبدالمحمد آیتی
و غافل بودند كه اگر آنها حيلهاى انديشيدهاند ما نيز حيلهاى انديشيدهايم.
تفسیر
فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ مَكۡرِهِمۡ أَنَّا دَمَّرۡنَٰهُمۡ وَقَوۡمَهُمۡ أَجۡمَعِينَ ۵۱
فارسی عبدالمحمد آیتی
بنگر كه عاقبت مكرشان چه شد: ما آنها و قومشان را به تمامى هلاك كرديم.
تفسیر
فَتِلۡكَ بُيُوتُهُمۡ خَاوِيَةَۢ بِمَا ظَلَمُوٓاْۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةً لِّقَوۡمٍ يَعۡلَمُونَ ۵۲
فارسی عبدالمحمد آیتی
آن خانههاى آنهاست كه به كيفر ظلمى كه مىكردند خالى افتاده است. در آن دانايان را عبرتى است.
تفسیر
وَأَنجَيۡنَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَكَانُواْ يَتَّقُونَ ۵۳
فارسی عبدالمحمد آیتی
آنهايى را كه ايمان آورده بودند و پرهيزگار بودند، نجات داديم.
تفسیر
وَلُوطًا إِذۡ قَالَ لِقَوۡمِهِۦٓ أَتَأۡتُونَ ٱلۡفَٰحِشَةَ وَأَنتُمۡ تُبۡصِرُونَ ۵۴
فارسی عبدالمحمد آیتی
و لوط را به يادآر. آنگاه كه به قوم خود گفت: كارهاى زشت مرتكب مىشويد، در حالى كه خود به زشتى آن آگاهيد؟
تفسیر
أَئِنَّكُمۡ لَتَأۡتُونَ ٱلرِّجَالَ شَهۡوَةً مِّن دُونِ ٱلنِّسَآءِۚ بَلۡ أَنتُمۡ قَوۡمٌ تَجۡهَلُونَ ۵۵
فارسی عبدالمحمد آیتی
چرا از روى شهوت به جاى زنان به مردان مىگراييد؟ شما مردمى نادان هستيد.
تفسیر